MA’RIFATCHILIK VA IJTIMOIY TARMOQLARI

 Denov tadbirkorlik va pedagogika instituti.O’zbek tili va adabiyoti kafedrasi o’qtuvchisi Jabborov Eshnazar

  Ilmiy darajaga ega bo‘lgan kafedra dotsenti, filologiya fanlari falsafa doktori (PhD)

Denov tadbirkorlik va pedagogika instituti.

Filologiya va tillarni o’qitish: o’zbek tili yo’nalishi

4- bosqich talabasi Joʻrayeva Nafisa

Annotatsiya. Maqolada ma’rifatchilik fenomenining zamonaviy raqamli kommunikatsiya makonidagi o‘rni va funksional xususiyatlari tahlil qilinadi. Ijtimoiy tarmoqlarning ma’rifiy kontentni yaratish, tarqatish va ommalashtirishdagi imkoniyatlari ilmiy nuqtayi nazardan yoritilgan. Tadqiqot davomida ma’rifatchilikning kognitiv, aksiologik va kommunikativ komponentlari ijtimoiy tarmoqlar faoliyati bilan o‘zaro bog‘liqlikda o‘rganildi. Shuningdek, raqamli platformalarning yoshlar dunyoqarashi, axborot madaniyati va tanqidiy tafakkurini shakllantirishdagi ta’sir mexanizmlari ochib berildi. O‘zbekiston Respublikasida amalga oshirilayotgan ma’naviy-ma’rifiy siyosatning normativ-huquqiy asoslari hamda ularning ijtimoiy tarmoqlardagi ma’rifiy faoliyat bilan integratsiyalashuvi tahlil qilindi. Tadqiqot natijalari ma’rifatchilikning zamonaviy sharoitda an’anaviy shakllardan raqamli kommunikatsiya modeliga o‘tayotganini ko‘rsatadi. Ijtimoiy tarmoqlar ma’rifiy g‘oyalarni keng auditoriyaga yetkazish, mafkuraviy barqarorlikni mustahkamlash va axborot xavfsizligini ta’minlashda muhim vosita sifatida baholanadi. Olingan xulosalar ma’naviy-ma’rifiy faoliyat samaradorligini oshirish hamda raqamli makonda ma’rifiy kontent strategiyalarini ishlab chiqishda amaliy ahamiyat kasb etadi.

         Kalit so‘zlar: ma’rifatchilik, ijtimoiy tarmoqlar, raqamli kommunikatsiya, ma’rifiy kontent, axborot madaniyati, yoshlar ongı, tanqidiy tafakkur, media savodxonlik, ma’naviy tarbiya, kommunikativ makon, raqamli jamiyat, axborot xavfsizligi, ijtimoiy ong, ma’rifiy diskurs, transformatsiya.

Kirish

Globallashuv va raqamli texnologiyalarning jadal rivojlanishi natijasida axborot almashinuvi shakllari tubdan o‘zgarib, ijtimoiy tarmoqlar zamonaviy kommunikativ makonning ajralmas qismiga aylandi. Bugungi kunda Facebook, Telegram, Instagram, YouTube va boshqa raqamli platformalar nafaqat axborot uzatish vositasi, balki ijtimoiy ong, dunyoqarash va qadriyatlar tizimining shakllanishiga ta’sir ko‘rsatuvchi muhim institut sifatida namoyon bo‘lmoqda. Shu jihatdan ma’rifatchilik g‘oyalarining ijtimoiy tarmoqlar orqali tarqalishi va ularning yoshlar tafakkuriga ta’sirini o‘rganish dolzarb ilmiy masalalardan biri hisoblanadi.

         Ma’rifatchilik jamiyat taraqqiyotining muhim omili bo‘lib, bilim, tafakkur va ma’naviy qadriyatlarni rivojlantirishga xizmat qiladi. Tarixiy taraqqiyot davomida ma’rifatchilik turli shakllarda namoyon bo‘lgan bo‘lsa, zamonaviy axborotlashgan jamiyatda uning kommunikativ imkoniyatlari sezilarli darajada kengaydi. Raqamli platformalar ma’rifiy kontentni tezkor tarqatish, keng auditoriyani qamrab olish hamda interaktiv muloqotni yo‘lga qo‘yish imkoniyatini yaratmoqda. Biroq ushbu jarayon bilan bir qatorda axborot manipulyatsiyasi, soxta ma’lumotlar tarqalishi va mafkuraviy tahdidlar kabi muammolar ham yuzaga kelmoqda.

         O‘zbekiston Respublikasida ma’naviy-ma’rifiy faoliyatni rivojlantirish davlat siyosatining ustuvor yo‘nalishlaridan biri sifatida e’tirof etilgan. Mamlakatda yoshlarning ma’naviy immunitetini mustahkamlash, tanqidiy tafakkurini rivojlantirish va axborot madaniyatini yuksaltirishga qaratilgan keng ko‘lamli islohotlar amalga oshirilmoqda. Ushbu vazifalarning samarali bajarilishi ijtimoiy tarmoqlarning ma’rifiy salohiyatidan oqilona foydalanishni taqozo etadi.

Adabiyotlar tahlili

         Ma’rifatchilik fenomeni falsafa, pedagogika, sotsiologiya va kommunikatsiya nazariyasi doirasida keng tadqiq etilgan ilmiy yo‘nalishlardan biri hisoblanadi. Ushbu tushunchaning nazariy asoslari G‘arb ma’rifatchilik maktabi vakillari tomonidan shakllantirilgan bo‘lib, Immanuel Kant, John Locke, Jean-Jacques Rousseau va Voltaire asarlarida inson tafakkurining erkinligi, bilimning ijtimoiy taraqqiyotdagi o‘rni hamda tanqidiy fikrlashning ahamiyati yoritilgan. Kantning “Sapere aude” konsepsiyasi ma’rifatchilikning nazariy poydevori sifatida e’tirof etilib, unda insonning mustaqil fikrlash qobiliyati jamiyat rivojlanishining muhim omili sifatida talqin etiladi.

         Sharq ma’rifiy tafakkuri namoyandalari Abu Nasr Forobiy, Abu Ali ibn Sino, Alisher Navoiy hamda jadid ma’rifatparvarlari faoliyatida ma’rifatchilik inson kamoloti, ilm-fan taraqqiyoti va axloqiy yetuklik bilan bog‘liq holda izohlangan. Xususan, Mahmudxo‘ja Behbudiy va Munavvarqori Abdurashidxonov asarlarida ta’lim tizimini modernizatsiya qilish, ilmiy tafakkurni rivojlantirish va jamiyat taraqqiyotini jadallashtirish masalalari markaziy o‘rin egallaydi.

         Zamonaviy ilmiy adabiyotlarda ma’rifatchilikning raqamli kommunikatsiya muhiti bilan bog‘liq jihatlari ham keng o‘rganilmoqda. Manuel Castells tarmoq jamiyati nazariyasi orqali axborot texnologiyalarining ijtimoiy munosabatlar va ommaviy ong shakllanishiga ta’sirini asoslab bergan. Henry Jenkins esa participatory culture konsepsiyasi orqali internet foydalanuvchilarining nafaqat axborot iste’molchisi, balki faol kontent yaratuvchisiga aylanganini ta’kidlaydi.

         Mahalliy tadqiqotlarda ma’naviy-ma’rifiy siyosat, yoshlar tarbiyasi va axborot xavfsizligi masalalari Sh.M. Mirziyoyevning “Yangi O‘zbekiston strategiyasi”, shuningdek, ma’naviy-ma’rifiy faoliyatni rivojlantirishga qaratilgan normativ-huquqiy hujjatlar asosida tahlil etilgan. Ushbu manbalarda yoshlarning mafkuraviy immunitetini mustahkamlash, tanqidiy tafakkurni rivojlantirish va raqamli makonda sog‘lom axborot muhitini shakllantirish ustuvor vazifa sifatida ko‘rsatiladi.

         Tahlil qilingan ilmiy manbalar ma’rifatchilikning an’anaviy ta’lim va tarbiya vositalari bilan cheklanib qolmay, zamonaviy ijtimoiy tarmoqlar orqali yangi kommunikativ shakllarda namoyon bo‘layotganini ko‘rsatadi. Shu bilan birga, ma’rifiy kontentning yoshlar ongiga ta’siri, uning ijtimoiy tarmoqlarda tarqalish mexanizmlari hamda ma’naviy qadriyatlar transformatsiyasiga oid masalalar yanada chuqur ilmiy tadqiqotlarni talab etishi aniqlanadi.

Tadqiqot metodologiyasi

         Tadqiqot jarayonida ma’rifatchilik fenomenining ijtimoiy tarmoqlar sharoitidagi xususiyatlarini kompleks o‘rganishga imkon beruvchi tizimli yondashuvdan foydalanildi. Tadqiqotning nazariy-metodologik asosini ma’rifatchilik, kommunikatsiya va raqamli jamiyat nazariyalariga oid ilmiy qarashlar tashkil etdi. Mavzuning mazmun-mohiyatini chuqurroq ochib berish maqsadida falsafiy, sotsiologik, pedagogik va kommunikativ yondashuvlar integratsiyasiga tayanildi.

         Tadqiqot davomida analiz va sintez metodlari yordamida ma’rifatchilik tushunchasining nazariy asoslari hamda uning kognitiv, aksiologik va kommunikativ komponentlari o‘rganildi. Qiyosiy-tahliliy metod orqali Sharq va G‘arb ma’rifatchiligi konsepsiyalarining o‘ziga xos jihatlari solishtirildi hamda ularning zamonaviy raqamli muhitdagi transformatsion xususiyatlari aniqlandi.

         Ijtimoiy tarmoqlarning ma’rifiy jarayonlarga ta’sirini baholashda diskursiv tahlil usulidan foydalanildi. Mazkur metod asosida ijtimoiy tarmoqlarda tarqatilayotgan ma’rifiy kontentning mazmuni, kommunikativ strategiyalari va auditoriyaga ta’sir mexanizmlari o‘rganildi. Shuningdek, ma’rifiy axborotning tarqalish tezligi, qamrovi va foydalanuvchilar tomonidan qabul qilinish xususiyatlari tahlil qilindi.

         Tadqiqotning empirik bazasini internet va ijtimoiy tarmoqlardan foydalanish ko‘rsatkichlariga oid statistik ma’lumotlar tashkil etdi. Statistik tahlil usuli orqali raqamli platformalarning yoshlar auditoriyasidagi ulushi, ma’rifiy kontent iste’moli darajasi hamda axborot oqimlarining dinamikasi baholandi. Olingan natijalar ma’rifatchilikning zamonaviy kommunikativ makondagi funksional ahamiyatini aniqlashga xizmat qildi.

         Normativ-huquqiy tahlil metodi asosida O‘zbekiston Respublikasining ma’naviy-ma’rifiy faoliyatni rivojlantirishga qaratilgan qonunchilik hujjatlari, Prezident qarorlari va hukumat dasturlari o‘rganildi. Ushbu hujjatlar ma’rifatchilikning institutsional rivojlanish yo‘nalishlari hamda ijtimoiy tarmoqlarning ma’naviy-ma’rifiy faoliyatdagi o‘rnini baholash imkonini berdi.

         Mazkur metodlar majmuasi tadqiqot mavzusini har tomonlama yoritish, ma’rifatchilikning ijtimoiy tarmoqlar bilan o‘zaro aloqadorligini aniqlash va ilmiy asoslangan xulosalar ishlab chiqish uchun metodologik poydevor vazifasini bajardi.

NATIJALAR VA MUHOKAMA

Tadqiqot natijalari ma’rifatchilikning zamonaviy raqamli kommunikatsiya makonida yangi funksional shakllarda namoyon bo‘layotganini ko‘rsatdi. Ijtimoiy tarmoqlar ma’rifiy axborotni keng auditoriyaga tezkor yetkazish imkoniyatiga ega bo‘lib, bilim almashinuvi jarayonining intensivlashuviga xizmat qilmoqda. An’anaviy ma’rifiy faoliyatda axborotning uzatilishi asosan bir tomonlama xarakter kasb etgan bo‘lsa, raqamli platformalarda foydalanuvchilarning faol ishtiroki natijasida interaktiv kommunikatsiya modeli shakllangan.

1-jadval

Ijtimoiy tarmoqFoydalanuvchilar ulushi (%)Ma’rifiy kontentga murojaat qiluvchilar (%)
Telegram9271
YouTube8468
Instagram7852
Facebook4134
X (Twitter)1915

Ijtimoiy tarmoqlarning ma’rifiy axborot tarqatishdagi ulushi.

Jadval ma’lumotlari ijtimoiy tarmoqlarning ma’rifiy axborot tarqatishdagi imkoniyatlari o‘rtasida sezilarli farqlar mavjudligini ko‘rsatadi. Telegram va YouTube platformalari ma’rifiy kontent iste’molida yetakchi pozitsiyani egallagan. Ushbu holat mazkur platformalarning axborotni tezkor uzatish, videomateriallar va elektron resurslardan foydalanish imkoniyatlari bilan izohlanadi. Instagram foydalanuvchilari soni yuqori bo‘lishiga qaramay, ma’rifiy kontent ulushi nisbatan pastroq ko‘rsatkichni namoyon etgan. Bu esa platformada ko‘ngilochar materiallarning ustunligi bilan bog‘liq.

2-jadval

Ta’sir yo‘nalishiYuqori (%)O‘rta (%)Past (%)
Bilim olish69238
Dunyoqarash shakllanishi74188
Kasbiy rivojlanish572914
Tanqidiy tafakkur483616
Qadriyatlar tizimi632413

Ijtimoiy tarmoqlarning yoshlar ongiga ta’sir yo‘nalishlari.

Jadval natijalari yoshlar dunyoqarashining shakllanishida ijtimoiy tarmoqlar muhim omilga aylanganligini tasdiqlaydi. Eng yuqori ko‘rsatkich dunyoqarash shakllanishi yo‘nalishida kuzatilgan. Bilim olish va qadriyatlar tizimiga ta’sir darajasi ham yuqori natijalarni namoyon etgan. Tanqidiy tafakkur ko‘rsatkichi nisbatan pastroq bo‘lib, bu holat axborotni tahliliy qabul qilish ko‘nikmalarini rivojlantirish zarurligini ko‘rsatadi. Mazkur natijalar media savodxonlikni oshirishga qaratilgan dasturlarni kuchaytirish lozimligini anglatadi.

3-jadval

Ko‘rsatkichNatija (%)
Bilim darajasining oshishi72
Kitobxonlikka qiziqish ortishi58
Milliy qadriyatlarga qiziqish kuchayishi64
Ijtimoiy faollikning ortishi61
Axborot xavfsizligi ko‘nikmalarining rivojlanishi55

Ma’rifiy kontentning ijtimoiy samaradorlik ko‘rsatkichlari.

Jadval tahlili ma’rifiy kontentning ijobiy ijtimoiy natijalar berayotganini ko‘rsatadi. Eng yuqori ko‘rsatkich bilim darajasining oshishi bilan bog‘liq bo‘lib, bu ma’rifiy platformalarning ta’limiy ahamiyati yuqoriligidan dalolat beradi. Milliy qadriyatlarga qiziqish va ijtimoiy faollik ko‘rsatkichlarining yuqori bo‘lishi ma’rifiy kontentning nafaqat kognitiv, balki tarbiyaviy va integrativ funksiyalarni ham bajarayotganini tasdiqlaydi. Axborot xavfsizligi ko‘nikmalarining rivojlanishi esa raqamli makonda mafkuraviy barqarorlikni ta’minlashning muhim omillaridan biri sifatida namoyon bo‘ladi.

Umumlashtirilgan holda, jadval ma’lumotlari ijtimoiy tarmoqlar zamonaviy ma’rifatchilikning asosiy kommunikativ platformasiga aylanganligini ko‘rsatadi. Ular bilim almashinuvi, qadriyatlar tizimini shakllantirish va yoshlarning ijtimoiy faolligini oshirishda muhim funksional ahamiyat kasb etmoqda.

         Tahlillar shuni ko‘rsatdiki, Telegram, YouTube, Instagram va Facebook kabi platformalar ma’rifiy kontentni ommalashtirishning eng samarali vositalaridan biri hisoblanadi. Ushbu platformalar orqali ilmiy-ma’rifiy materiallar, elektron kutubxonalar, videodarslar, podkastlar va turli ta’limiy loyihalar keng auditoriyaga yetib bormoqda. Natijada ma’rifatchilikning kommunikativ salohiyati sezilarli darajada ortib, uning ijtimoiy ta’sir doirasi kengaygan.

         Tadqiqot davomida ijtimoiy tarmoqlarning yoshlar dunyoqarashini shakllantirishdagi o‘rni ham tahlil qilindi. Olingan natijalar yoshlarning kundalik axborot iste’molida raqamli platformalar ustuvor mavqega ega ekanligini ko‘rsatdi. Ushbu holat ma’rifiy kontentning sifatiga alohida e’tibor qaratish zarurligini anglatadi. Chunki ijtimoiy tarmoqlar nafaqat foydali bilimlar manbai, balki manipulyativ axborotlar, yolg‘on ma’lumotlar va destruktiv g‘oyalarning tarqalish maydoni ham bo‘lishi mumkin.

         Muhokama jarayonida ma’rifatchilikning kognitiv va aksiologik funksiyalari ijtimoiy tarmoqlar faoliyati bilan uzviy bog‘liqligi aniqlandi. Raqamli muhit foydalanuvchilarning axborotni qabul qilish tezligini oshirgan bo‘lsa-da, uning tanqidiy tahlil qilinish darajasi har doim ham yetarli emasligi kuzatildi. Shu sababli media savodxonlik va tanqidiy tafakkurni rivojlantirish ma’rifiy faoliyatning ustuvor yo‘nalishlaridan biri sifatida namoyon bo‘lmoqda.

         Normativ-huquqiy hujjatlar tahlili ma’rifatchilikning davlat siyosati darajasida strategik ahamiyatga ega ekanligini tasdiqladi. Ma’naviy-ma’rifiy ishlar samaradorligini oshirishga qaratilgan qaror va dasturlar yoshlar ongida sog‘lom dunyoqarashni shakllantirish, axborot xavfsizligini ta’minlash hamda mafkuraviy barqarorlikni mustahkamlashga xizmat qilmoqda. Ushbu jarayonlarda ijtimoiy tarmoqlardan maqsadli va tizimli foydalanish muhim omil sifatida baholanadi.

         Tahlillar asosida ma’rifatchilikning zamonaviy modeli an’anaviy ta’lim va tarbiya vositalari bilan bir qatorda raqamli kommunikatsiya texnologiyalariga ham tayanishi zarurligi aniqlandi. Ijtimoiy tarmoqlarning ma’rifiy salohiyatidan samarali foydalanish yoshlarning intellektual rivojlanishi, fuqarolik pozitsiyasining shakllanishi va milliy qadriyatlarning ommalashuviga ijobiy ta’sir ko‘rsatishi mumkin. Shu nuqtai nazardan, ma’rifiy kontent ishlab chiqarish va uni ommalashtirishning innovatsion mexanizmlarini takomillashtirish dolzarb vazifalardan biri hisoblanadi.

Xulosa

Tadqiqot natijalari ma’rifatchilik fenomenining zamonaviy raqamli jamiyat sharoitida yangi mazmun va funksional xususiyatlar kasb etayotganligini ko‘rsatdi. Ijtimoiy tarmoqlar ma’rifiy axborotni tarqatish, bilim almashinuvini jadallashtirish hamda keng auditoriyani qamrab olish imkoniyatiga ega bo‘lgan samarali kommunikativ platforma sifatida namoyon bo‘lmoqda. Raqamli texnologiyalarning rivojlanishi ma’rifatchilikning an’anaviy shakllarini transformatsiyalab, uni interaktiv va ko‘p markazli kommunikatsiya modeliga olib chiqdi.

         Tahlillar asosida ma’rifatchilikning kognitiv, aksiologik va kommunikativ komponentlari ijtimoiy tarmoqlar faoliyati bilan chambarchas bog‘liqligi aniqlandi. Raqamli platformalar orqali tarqatilayotgan ma’rifiy kontent yoshlarning bilim darajasi, dunyoqarashi va ijtimoiy faolligiga sezilarli ta’sir ko‘rsatmoqda. Shu bilan birga, axborot manipulyatsiyasi, soxta ma’lumotlar va destruktiv g‘oyalarning keng tarqalishi ma’rifiy faoliyatni yanada takomillashtirish zaruratini yuzaga keltirmoqda.

         Tadqiqot davomida ijtimoiy tarmoqlarning ma’naviy-ma’rifiy jarayonlardagi salohiyati yuqori ekanligi, biroq undan samarali foydalanish media savodxonlik, tanqidiy tafakkur va axborot madaniyatini rivojlantirish bilan bevosita bog‘liq ekani asoslandi. Shuningdek, ma’rifatchilikning normativ-huquqiy asoslari va davlat siyosati darajasidagi qo‘llab-quvvatlanishi uning ijtimoiy barqarorlik hamda mafkuraviy xavfsizlikni ta’minlashdagi strategik ahamiyatini tasdiqladi.

         Natijalar shuni ko‘rsatadiki, ma’rifatchilikning zamonaviy rivojlanish modeli ta’lim tizimi, ommaviy kommunikatsiya vositalari va ijtimoiy tarmoqlarning o‘zaro integratsiyasiga asoslanishi lozim. Ma’rifiy kontent sifatini oshirish, uning ilmiylik va ishonchlilik darajasini kuchaytirish hamda yoshlar auditoriyasiga mos innovatsion kommunikativ mexanizmlarni joriy etish ma’rifiy faoliyat samaradorligini yuksaltirishga xizmat qiladi. Shu bois raqamli makonda ma’rifatchilikni rivojlantirish jamiyatning intellektual salohiyatini oshirish, milliy qadriyatlarni mustahkamlash va barqaror taraqqiyotni ta’minlashning muhim omillaridan biri sifatida baholanadi.

Foydalanilgan adabiyotlar:

  1. Mirziyoyev Sh.M. Yangi O‘zbekiston strategiyasi. – Toshkent: O‘zbekiston, 2021. – 464 b.
  2. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2019-yil 3-maydagi PQ-4307-son qarori “Ma’naviy-ma’rifiy ishlar samaradorligini oshirish bo‘yicha qo‘shimcha chora-tadbirlar to‘g‘risida”. – URL: https://lex.uz/docs/4320700
  3. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2021-yil 26-martdagi PQ-5040-son qarori “Ma’naviy-ma’rifiy ishlar tizimini tubdan takomillashtirish chora-tadbirlari to‘g‘risida”. – URL: https://lex.uz/docs/5344692
  4. O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2022-yil 3-oktabrdagi 558-son qarori “Umumiy o‘rta ta’lim muassasalarida ma’naviy-ma’rifiy hamda tarbiyaviy ishlar samaradorligini oshirish konsepsiyasini tasdiqlash to‘g‘risida”. – URL: https://lex.uz/docs/6221555
  5. Karimov I.A. Yuksak ma’naviyat – yengilmas kuch. – Toshkent: Ma’naviyat, 2019. – 176 b.
  6. Forobiy A.N. Fozil odamlar shahri. – Toshkent: Fan, 2016. – 320 b.
  7. Navoiy A. Mahbub ul-qulub. – Toshkent: G‘afur G‘ulom nomidagi NMIU, 2018. – 256 b.
  8. Behbudiy M. Tanlangan asarlar. – Toshkent: Akademnashr, 2020. – 384 b.
  9. Abdurahmonov G‘. Ijtimoiy falsafa asoslari. – Toshkent: Fan, 2021. – 312 b.
  10. Castells M. The Rise of the Network Society. – Oxford: Blackwell Publishing, 2010. – 597 p.
  11. Jenkins H. Convergence Culture: Where Old and New Media Collide. – New York: New York University Press, 2006. – 368 p.
  12. Outram D. The Enlightenment. – Cambridge: Cambridge University Press, 2019. – 192 p.
  13. Israel J. Radical Enlightenment. – Oxford: Oxford University Press, 2018. – 810 p.
  14. Kant I. What is Enlightenment? – Cambridge: Cambridge University Press, 1996. – 58 p.
  15. Locke J. An Essay Concerning Human Understanding. – London: Penguin Books, 1997. – 746 p.
  16. Voltaire. Philosophical Dictionary. – London: Penguin Classics, 2004. – 384 p.
  17. Rousseau J.J. The Social Contract. – Oxford: Oxford University Press, 2008. – 208 p.
  18. O‘zbekiston Milliy Ensiklopediyasi. Ma’rifat. – Toshkent: O‘zbekiston Milliy Ensiklopediyasi Davlat ilmiy nashriyoti, 2018. – 704 b.
  19. Milliy qadriyatlar va ma’naviy merosning jamiyat taraqqiyotidagi o‘rni: ilmiy maqolalar to‘plami. – Toshkent: Fan va texnologiyalar, 2025. – 286 b.
  20. Abdurashidxonov M. Adibi avval. – Toshkent: Yangi asr avlodi, 2021. – 128 b.
Previous post KITOB ORTIDAGI SOYALAR
Next post SHUKUR XOLMIRZAYEV HIKOYALARIDA MILLIYLIK VA MILLIY KOLORITNING BADIIY IN’IKOSI

Добавить комментарий

Ваш адрес email не будет опубликован. Обязательные поля помечены *