Murojaatnoma — oliy ta’lim tizimi uchun yangi davrning boshlanishi

Oliy ta’lim tizimi uchun bu murojaatnoma islohotlarning yangi bosqichida yo‘l xaritasi sifatida xizmat qiladi, chunki unda ta’limni texnologik modernizatsiya qilish, xalqaro hamkorlikni kuchaytirish va kadrlar tayyorlashni iqtisodiyot talablariga moslashtirishga urg‘u berilgan.

Murojaatnomada 2025 yil o‘quvchi va talabalarning xalqaro fan olimpiadalaridagi muvaffaqiyatlari (51 ta oltin, 101 ta kumush, 126 ta bronza medali) alohida ta’kidlangan. Bu oliy ta’lim tizimi uchun faxr manbai, chunki ko‘plab medallar oliygoh talabalari va ilmiy xodimlari hisobiga erishilgan. Tahlil qilib aytganda, bu yutuqlar so‘nggi yillardagi islohotlar samarasi: ta’lim sifatini oshirish, ilmiy tadqiqotlarga mablag‘ ajratish va xalqaro hamkorlikning natijasidir. Masalan, O‘zbekistonning texnologik yetuklik indeksida 71 pog‘ona yuqori ko‘tarilib, dunyo top-10 ligiga kirishi oliygohlarning ilm-fan sohasidagi hissasini ko‘rsatadi.

Biroq, bu yutuqlar faqat sport va fan olimpiadalarida emas, balki umumiy ta’lim tizimida ham namoyon: 2025 yilda raqamli xizmatlar va infratuzilma rivoji oliy ta’limga ham ijobiy ta’sir qilgan. Oliy ta’lim tizimi vakili sifatida shuni ta’kidlaymanki, bu natijalar yoshlarning ilmiy salohiyatini oshirish uchun yangi motivatsiya beradi, lekin bizga ilmiy tadqiqotlarni yanada kengaytirish vazifasini yuklaydi.

Murojaatnomaning asosiy qismi 6 ta ustuvor yo‘nalishdan iborat bo‘lib, ulardan to‘rtinchisi – «ta’lim, ilm-fan, madaniyat va sport tizimini yangi sifat bosqichiga olib chiqish» – bevosita oliy ta’limga taalluqli. Bu yo‘nalishning tahlili shuni ko‘rsatadiki, islohotlar chuqur o‘ylangan va samarali xalqaro hamkorlikka asoslangan:

  • Xalqaro hamkorlik va yangi oliygohlar: Jizzax politexnika institutini Vengriyaning «Obuda» universiteti boshqaruviga o‘tkazish va Yaponiyaning «Sukuba» universiteti bilan hamkorlikda aniq fanlar bo‘yicha yangi oliygoh tashkil qilish ta’kidlangan. Bu oliy ta’lim uchun strategik burilish: biz dunyoning nufuzli universitetlarini jalb qilib, ta’lim sifatini xalqaro standartlarga moslashtiramiz. Tahlil qilib aytganda, bu islohotlar O‘zbekiston oliygohlarini global reytinglarda yuqori o‘rinlarga olib chiqishi shubhasiz, lekin bizga professor-o‘qituvchilarning malakalarini oshirish va infratuzilmani modernizatsiya qilish vazifasini yuklaydi.
  • Raqamli ekotizim va mehnat bozoriga moslashtirish: Yiliga 300 ming oliy ma’lumotli kadrlarning mehnat bozoriga kirishi haqida gap boradi. Yangi raqamli ekotizim (talabalarning akademik ko‘rsatkichlari va korxonalardagi bo‘sh o‘rinlar onlayn ko‘rinishi) bitiruvchilarni ish bilan ta’minlashni osonlashtiradi. Bu oliy ta’lim uchun muhim: endi universitetlar faqat nazariya emas, balki amaliy ko‘nikmalarga urg‘u beradi. Bu tizim ishsizlikni kamaytirib (murojaatnomada ishsizlik 4,9 foizga tushirilgani aytilgan), oliygohlarning samaradorligini oshiradi, lekin bizga ta’lim dasturlarini iqtisodiyot tarmoqlari (IT, energetika, biotexnologiya) bilan hamohang qilish vazifasini yuklaydi.
  • Kasbiy ta’lim va texnikumlar bilan integratsiya: Texnikumlarni modernizatsiya qilish (har yili 100 ta texnikumni ta’mirlash, xalqaro dasturlar joriy etish) va «dual ta’lim»ni kengaytirish oliy ta’limga ham ta’sir qiladi. Masalan, «Kasblar shaharchasi» va ilg‘or texnikumlar oliygohlar uchun metodik baza bo‘ladi. Bu oliy ta’lim vakili sifatida meni xursand qildi, chunki u ta’lim tizimining vertikal integratsiyasini ta’minlaydi: maktabdan oliygohgacha uzluksiz chiziq yaratiladi.

Bundan tashqari, murojaatnomada oliy ta’limga tegishli umumiy islohotlar ham mavjud: ilm-fanga mablag‘ ajratish, innovatsion o‘sish modeli (yalpi ichki mahsulotni 240 mlrd dollarga yetkazishda ilm-fan roli), yoshlarni tarbiyalashda mahallaning o‘rniga alohida urg‘u berilgan. 2026 yilning «Mahallani rivojlantirish va jamiyatni yuksaltirish yili» deb e’lon qilinganligi talabalarni mahalliy loyihalarga jalb qilish orqali oliygohlar uchun mahalla bilan hamkorlikni kuchaytirish imkoniyatini beradi.

Murojaatnomada oliy ta’lim iqtisodiyot o‘sishining hal qiluvchi kuchi sifatida e’tirof etilgan. Xalqaro hamkorlik (Obuda, Sukuba) orqali biz ilg‘or texnologiyalarni olib kiramiz, talabalarning raqobatbardoshligini oshiramiz. Raqamli platformalar (invest.gov.uz, ekotizim) oliygohlarni biznes bilan bog‘laydi, ilmiy tadqiqotlarga mablag‘ (jalb qilingan 50 mlrd dollar investitsiyadan hissa) ko‘payadi. Bu O‘zbekiston oliygohlarini global ilmiy markazlarga aylantirish imkonini beradi.

Shuningdek, ta’limda «inson kapitali»ga urg‘u berilganiga qaramasdan, kambag‘allikni qisqartirish (5,8 foizdan 4,5 foizga) va ishsizlikni kamaytirishda oliygohlar faol bo‘lishi talab etiladi.

Ushbu Murojaatnoma oliy ta’lim tizimi uchun yangi davrning boshlanishi: oliy ta’lim islohotlarning markaziga aylanadi, chunki ilm-fan va ta’limsiz 240 mlrd dollarlik iqtisodiyotga erishib bo‘lmaydi. Oliy ta’lim vakili sifatida shuni ta’kidlaymanki, bu hujjat bizga mas’uliyat yuklaydi – biz talabalarni nafaqat bilim bilan, balki vatanparvarlik, innovatsiya va global raqobat ruhi bilan tarbiyalashimiz zarur.

Shavkat Amankulov,
Denov tadbirkorlik va pedagogika instituti, registrator ofisi boshlig‘i.

Previous post Prezident Murojaatnomasi — xalq orzu-intilishlarining amaliy ifodasi
Next post XALQARO HAMKORLIK DOIRASIDA TURKIYADA KASBIY SALOHIYATNI OSHIRISH

Добавить комментарий

Ваш адрес email не будет опубликован. Обязательные поля помечены *