Maftuna Mirzaqulova,
Gulbahor Toshboboyeva,
Denov tadbirkorlik va pedagogika instituti talabasi.
Annotatsiya:
Ushbu maqolada ijtimoiy tarmoqlarning zamonaviy jamiyatdagi o‘rni, ularning inson ruhiy salomatligiga ta’siri, ayniqsa, yoshlar ongiga qanday ta’sir qilayotgani yoritilgan. Maqola orqali ijtimoiy tarmoqlarning imkoniyatlari bilan birga, uning ichki xavflari ham tahlil qilinadi. Muallif yoshlarni bu borada hushyorlikka, ongli foydalanishga va real hayotni qadrlashga chorlaydi.
Kirish:
Bugungi kunda odamlar uyg‘ongach ko‘zini ochishdan avval telefonini ko‘radi, tushlikda suratga tushadi, kechqurun esa “story”lar bilan yotadi. Ijtimoiy tarmoqlar — hayotimizning bir bo‘lagi. Ammo shu qulayliklar ortida, biz sekin-asta o‘zimizni yo‘qotmayapmizmi?
1. Imkoniyatlar – ijtimoiy tarmoqlarning ijobiy tomoni:
Axborot olish tezligi – Yangiliklar, darslar, ilm-fan yangiliklari bir necha soniyada qo‘lingizda.
Ijodiy ifoda va o‘zini namoyon qilish – San’atkorlar, yozuvchilar, kulguli kontent yaratuvchilar millionlab odamga o‘z ovozini yetkazmoqda.
Muloqot imkoniyati – Chetdagi do‘stlar bilan doimiy aloqada bo‘lish, yangi tanishlar topish oson.
2. Ruhiy bosimlar va tahdidlar:
Soxta mukammallik illyuziyasi – “Hammaning hayoti go‘zal, men emas” degan fikr yoshlarni tushkunlikka olib bormoqda.
Qiyoslashdan tug‘iladigan o‘zini past baholash – “Uning go‘zalligi, uy-joyi, muvaffaqiyati bor men-chi?”
“Ko‘rinish” uchun yashash – Haqiqiy hayot emas, balki faqat kontent yaratish uchun yashash odatga aylanmoqda.
Soxta munosabatlar – Likerlar ko‘p, lekin chin dildan eslaydigan insonlar kam.
3. Yoshlar orasida ruhiy tushkunlik:
So‘nggi yillarda psixologlar yoshlarda anksiyeta (bezovtalik), depressiya, yolg‘izlik hissi ortib borayotganini aytmoqda. Bu ruhiy salomatlikka jiddiy ta’sir ko‘rsatmoqda.
Xulosa:
Ijtimoiy tarmoqlar – qudratli vosita. U bizni dunyoga bog‘laydi, lekin noto‘g‘ri ishlatilsa – bizni o‘zimizdan uzib qo‘yadi.
Chegarani bilish, balansni saqlash muhim.
Raqamlarga emas, ruhiy sog‘liqqa e’tibor berish zarur.
Ijtimoiy tarmoqlarda ko‘rinmaslikdan qo‘rqib yashash emas, balki hayotni his qilib yashash kerak.
Hayotingga lazzat “like”lar bilan emas, chin insoniy tuyg‘ular bilan keladi.