O‘zbek tili — millatimizning ruhi, tariximizning tirik guvohi va kelajagimizning mustahkam poydevoridir. Har bir xalqning milliy qiyofasini, uning tarixi, dunyoqarashi, qadriyatlari va ma’naviy olamini namoyon etadigan eng buyuk boyliklardan biri — bu uning ona tilidir. Til shunchaki insonlar o‘rtasidagi muloqot vositasi emas. U xalqning asrlar davomida shakllangan tafakkuri, orzu-intilishlari, hayotiy tajribasi va ma’naviy xotirasini avloddan avlodga yetkazib beruvchi bebaho xazinadir.
21-oktabr yurtimiz hayotida ana shunday ulug‘ qadriyat — ona tilimizga bo‘lgan hurmat va e’tibor yanada yuksaladigan qutlug‘ sanalardan biridir. Aynan shu sana o‘zbek tiliga davlat tili maqomi berilgan kun sifatida tariximizdan munosib o‘rin egallagan.
Ona tilimizning davlat tili sifatida e’tirof etilishi milliy o‘zligimizni anglash, qadriyatlarimizni asrash va ma’naviy mustaqilligimizni mustahkamlash yo‘lidagi muhim qadam bo‘lgan. Bugungi kunda o‘zbek tilining jamiyat hayotidagi nufuzi tobora ortib, uning ilm-fan, ta’lim, madaniyat, san’at, davlat boshqaruvi va zamonaviy axborot makonidagi imkoniyatlari kengayib bormoqda.
Inson o‘zligini, avvalo, ona tili orqali anglaydi. Chunki ona tilida uning onasi aytgan ilk allasi, bobolaridan eshitgan nasihatlari, xalqining maqol va matallari, milliy qadriyatlari mujassam. Tilga bo‘lgan munosabat, aslida, millatga, uning tarixiga va kelajagiga bo‘lgan munosabatdir. Ona tilini e’zozlagan xalq o‘z tarixini, madaniyatini va ma’naviy merosini ham asraydi.
Buyuk mutafakkir va davlat arbobi Alisher Navoiy bobomiz turkiy tilning beqiyos imkoniyatlarini o‘z ijodi bilan namoyon etgan. Uning bebaho asarlari ona tilimizning naqadar boy, jozibador va yuksak badiiy imkoniyatlarga ega ekanini butun dunyoga ko‘rsatib berdi.
Bugun biz Navoiydan meros qolgan bebaho ma’naviy xazinani asrab-avaylash bilan birga, tilimizni zamon talablari asosida rivojlantirish, uning nufuzini yanada oshirishga ham mas’ulmiz.
Ona tilini sevish faqat bayram kunlari chiroyli so‘zlar aytish bilangina cheklanib qolmasligi kerak. Tilga bo‘lgan haqiqiy hurmat kundalik hayotimizda, so‘zlashuvimizda, yozishimizda, ish yuritishimizda namoyon bo‘ladi.
Ayniqsa, yosh avlodning nutq madaniyatini shakllantirish bugungi kunning muhim vazifalaridan biridir. Farzandlarimiz ona tilida ravon, mazmunli va adabiy me’yorlarga rioya qilgan holda so‘zlasha olsa, bu nafaqat ularning bilimini, balki ma’naviy saviyasini ham namoyon etadi.
Bugungi tezkor axborot davrida xorijiy tillarni o‘rganish, dunyo tillaridan bahramand bo‘lish juda muhim. Biroq boshqa tillarni bilish ona tilimizga bo‘lgan mehr va hurmatni kamaytirmasligi kerak. Aksincha, inson qancha ko‘p til bilsa, o‘z ona tilining qadriga shuncha chuqurroq yetishi lozim.
Til bizga ajdodlarimizdan meros bo‘lib kelgan. Ammo u bizga faqat foydalanish uchun emas, balki kelajak avlodga yanada boyitilgan, sayqallangan holda yetkazish uchun berilgan ma’naviy omonatdir.
Shuning uchun har birimiz ona tilimizning sofligiga, boyligiga va nufuziga o‘z hissamizni qo‘shishimiz kerak. To‘g‘ri so‘zlash, savodli yozish, kitob o‘qish, milliy adabiyotimizni o‘rganish, farzandlarimizni ona tiliga muhabbat ruhida tarbiyalash — tilimiz ravnaqiga qo‘shilgan munosib hissadir.
Bugungi kunda dunyoning turli burchaklarida o‘zbek tilida so‘zlashayotgan, ijod qilayotgan, ilm olayotgan vatandoshlarimizning ko‘payib borayotgani ham ona tilimizning hayotiyligi va nufuzidan dalolat beradi.
Zero, til yashasa — millat yashaydi. Til rivojlansa — millat tafakkuri yuksaladi. Ona tiliga e’tibor kuchaysa — milliy o‘zlik va ma’naviyat yanada mustahkamlanadi.
O‘zbek tili — buyuk ajdodlarimizdan qolgan bebaho meros, bugungi avlodning faxri va kelajak avlodning ma’naviy tayanchidir. Uni asrash, rivojlantirish va e’zozlash barchamizning sharafli burchimizdir.
21-oktabr sanasi bizga yana bir haqiqatni eslatadi: ona tilini sevish — o‘zligini sevish, uni asrash — milliy qadriyatlarni asrash, uning nufuzini yuksaltirish esa kelajak oldidagi mas’uliyatni anglashdir. Keling, ona tilimizni nafaqat so‘zimizda, balki amaliy faoliyatimizda ham ulug‘laylik. Har bir so‘zimizni e’tibor bilan tanlaylik, har bir jumlamizda ona tilimizning go‘zalligi va boyligini namoyon etaylik.
Zero, til — millatning yuragi. Yurak urib turgan ekan, millat hamisha barhayotdir.
Zarnigor Eshmatova
Respublika Ma’naviyat va ma’rifat markazi Denov tuman bo‘linmasi yetakchi mutaxassisi