Talabalar motivatsiyasini oshirishda sun’iy intellekt texnologiyalarining o’rni

Adiba Isoqova, Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti “Sun’iy intellekt” kafedrasi assistenti

Globallashuv va raqamli iqtisodiyot davrida yoshlarning bilim olishga qiziqishini oshirish, ularning ilmiy-tadqiqot faoliyatida mustaqilligi va innovatsion tafakkurini rivojlantirish ta’lim tizimining asosiy vazifalaridan biri hisoblanadi. Talabalarning motivatsiyasining oshishi ta’lim sifatiga bevosita ta’sir qiladi, chunki o’rganishga qiziqqan talaba o’z bilimini chuqurlashtiradi, amaliy tajribaga intiladi va jamiyatda faol, raqobatbardosh mutaxassis sifatida rivojlanadi. Bu jarayonda sun’iy intellekt texnologiyalarining imkoniyatlari alohida ahamiyat kasb etadi.

Sun’iy intellekt (AI) hozirda ta’limning turli bosqichlarida faol joriy etilmoqda. Bu texnologiyalar birinchi navbatda ta’limni shaxsiylashtirishga xizmat qiladi. Masalan, sun’iy intellekt tizimlari har bir o’quvchiga individual ta’lim traektoriyasini taklif qilishi, topshiriqlarni bilim darajasiga, materialni tez o’zlashtirish qobiliyatiga va qiziqishlariga moslashtirishi mumkin. Bu talabalarning mustaqil ishlashga bo’lgan motivatsiyasini oshiradi, chunki ular murakkab fanlardan qo’shimcha yordam olishadi va oson fanlarda tezroq o’tish imkoniyatiga ega bo’ladilar.

Bundan tashqari, interaktiv platformalar va sun’iy intellektga asoslangan chatbotlar o‘quv jarayonida samarali yordamchi bo‘lib xizmat qiladi. Ular 24 soat davomida talabalar bilan maslahatlashib, ularning savollariga javob berib, xatolarini ko‘rsatib, to‘g‘ri yo‘lni ko‘rsatib, o‘quv jarayonini yanada qulaylashtiradi. Bundan tashqari, o’yin elementlari — ball, reyting va mukofotlar — o’quv jarayonini qiziqarli o’yin kabi qiladi. Raqobat yondashuvi tufayli talabalar faolroq ishtirok etadilar va ularning motivatsiyasi yanada ortadi.

Sun’iy intellekt vositalari o’qituvchilar uchun ham qulay imkoniyatlar yaratadi. Sun’iy intellekt yordamida o‘qituvchilar real vaqt rejimida o‘quvchilar faolligini kuzatishi va ularga individual yordam ko‘rsatishi mumkin. Masalan, kimning qaysi fandan qiynalayotgani, kimning faolligi pasayganligi yoki qaysi yo’nalishda qo’shimcha mashg’ulotlar talab qilinishini tezda aniqlashingiz mumkin. Bu o’quv jarayonini samarali tashkil etishga yordam beradi.

Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti ham o‘quv jarayoniga sun’iy intellekt texnologiyalarini joriy etish bo‘yicha respublikamizdagi yetakchi ta’lim muassasalaridan biridir. 2022-yilda universitetda “Sun’iy intellekt” kafedrasi ochilgan bo‘lib, u hozirda talabalarga nafaqat nazariy bilimlar, balki zamonaviy amaliy ko‘nikmalarni ham beradi. Universitet rasmiy maʼlumotlariga koʻra, talabalarning innovatsion gʻoyalarini qoʻllab-quvvatlash, ularning ilmiy loyihalardagi ishtirokini kengaytirish va start-up tashabbuslarini rivojlantirishga katta eʼtibor qaratilmoqda.

Universitet turli tashkilotlar bilan ham hamkorlikni yo‘lga qo‘ygan. Jumladan, “Aloqabank” bilan hamkorlikda o‘tkazilgan amaliy mashg‘ulotlarda talabalarga sun’iy intellekt vositalaridan foydalangan holda haqiqiy biznes muammolarini hal qilish imkoniyati berildi. Bu nafaqat nazariy bilimlarni mustahkamlash, balki amaliy ko’nikmalarni shakllantirishda ham muhim rol o’ynadi. Universitet xalqaro hamkorlik loyihalari doirasida sunʼiy intellekt sohasida ham yangi tashabbuslarni amalga oshirmoqda. Xususan, sun’iy intellekt laboratoriyasini yaratish bo’yicha rejalashtirilgan ishlar ta’lim va ilmiy tadqiqotlarni yangi bosqichga ko’tarishi kerak.

Universitet tomonidan muntazam o‘tkazib kelinayotgan ilmiy-amaliy konferensiyalar va seminarlar ham ta’limda AI texnologiyalarining o‘rni, talabalarni rag‘batlantirish va mustaqil ta’limni rivojlantirishga bag‘ishlanadi. Bunday anjumanlar nafaqat universitet doirasida, balki milliy miqyosda ham yangi g‘oyalar va tajriba almashish uchun qulay maydon bo‘lib xizmat qiladi.

Shu bilan birga, AI texnologiyalarini o‘quv jarayoniga keng joriy etishda muayyan ehtiyot choralarini hisobga olish kerak. Xususan, o‘quvchilarning mustaqil fikrlash qobiliyatini yo‘qotmasliklari, o‘quvchilar va o‘qituvchilar o‘rtasidagi jonli muloqot kamaymasligi kerak. Bundan tashqari, texnologiyadan teng foydalanishni ta’minlash dolzarb masala bo’lib qolmoqda.

Xulosa o‘rnida shuni ta’kidlash kerakki, sun’iy intellekt texnologiyalari o‘quv jarayonida motivatsiyani oshirish uchun keng imkoniyatlar yaratadi. Toshkent davlat iqtisodiyot universitetida amalga oshirilayotgan tizimli ishlar talaba-yoshlarning qiziqishini oshirish bilan birga, ularni zamonaviy bozor talablariga mos, raqobatbardosh kadrlar sifatida tayyorlashga xizmat qilmoqda.

Previous post Sun’iy intellekt sohasining infratuzilmasi va kadrlar salohiyati rivojlantiriladi
Next post YANGI O‘ZBEKISTONDA O‘QITUVCHI – MILLAT ME’MORI: TA’LIMGA E’TIBOR – KELAJAKKA POYDEVOR

Добавить комментарий

Ваш адрес email не будет опубликован. Обязательные поля помечены *