{"id":952,"date":"2026-06-09T06:46:35","date_gmt":"2026-06-09T03:46:35","guid":{"rendered":"https:\/\/chaganiyan.uz\/?p=952"},"modified":"2026-06-09T06:46:36","modified_gmt":"2026-06-09T03:46:36","slug":"yoshlar-va-kitobxonlik-madaniyati-2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/chaganiyan.uz\/?p=952","title":{"rendered":"Yoshlar va kitobxonlik madaniyati"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Denov tadbirkorlik va pedagogika instituti. O\u2018zbek tili va adabiyot kafedrasi o\u2018qtuvchisi. Jo\u2018rayev Ilyos<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Denov tadbirkorlik va pedagogika institutu.Filologiya fakulteti.3- bosqich talabalari&nbsp; Bo\u2018ronova Marjona<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bozorboyeva Ruxshona<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bugun biz shiddatli globallashuv va misli ko\u2018rilmagan axborot xurujlari asrida yashayapmiz. Ertalab uyg\u2018ongan odamning ko\u2018zi eng birinchi navbatda kitob sahifasiga emas, balki smartfon ekraniga tushadi. Ijtimoiy tarmoqlarning cheksiz va mazmunsiz tasmalarini titish, bir necha soniyalik yengil-yelpi videolarni tomosha qilish yoshlarimizning oltindan qimmat vaqtini, eng achinarlisi, diqqat-e\u2019tiborini o\u2018g\u2018irlamoqda. Mana shunday bir murakkab vaziyatda hayotiy va strategik savol ko\u2018ndalang bo\u2018ladi: bugungi yosh avlod ma\u2019naviy ozuqani qayerdan olmoqda? Tasodifiy statuslardanmi yoki chuqur falsafiy asosga ega manbalardanmi? Millatni tarbiyalaydigan, uni dunyo sahnasiga olib chiqadigan va ma\u2019naviy tanazzuldan qutqaradigan yagona kuch \u2014 bu shubhasiz, kitobxonlik madaniyatidir. Kitob o\u2018qish \u2014 shunchaki xonadon javonlarini bezab turuvchi dekoratsiya yoki ijtimoiy tarmoqlarda estetik suratlar ulashish vositasi emas. U \u2014 inson aqli va qalbi uchun eng oliy tafakkur mashqidir. Mutolaa bilan doimiy shug\u2018ullangan yosh yigit-qizning nafaqat dunyoqarashi kengayadi, balki uning nutqi ravonlashadi, mantiqiy fikrlashi o\u2018sadi va eng muhimi, u atrofda sodir bo\u2018layotgan voqealarga mustaqil baho bera olish qobiliyatiga ega bo\u2018ladi.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">So\u2018nggi yillarda mamlakatimizda yoshlar ma\u2019naviyatini yuksaltirish, ular o\u2018rtasida kitobxonlik madaniyatini keng targ\u2018ib qilish davlat siyosatining eng ustuvor yo\u2018nalishlaridan biriga aylandi. Bunga yaqqol misol sifatida O\u2018zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining maxsus qarorlari va Milliy kitobxonlik dasturlarini keltirish mumkin. Davlatimiz tomonidan tashkil etilgan hamda an\u2019anaviy tarzda o\u2018tkazib kelinayotgan \u201cYosh kitobxon\u201d ko\u2018rik-tanlovi millionlab yoshlarni o\u2018z atrofiga birlashtira oldi.&nbsp; Statistik ma\u2019lumotlarga ko\u2018ra, ushbu tanlov tashkil etilgandan buyon unda 3,6 million nafardan ortiq yoshlar ishtirok etdi. Eng quvonarlisi, respublika bosqichida g\u2018olib chiqqan o\u2018nlab yosh kitobxonlar Prezident sovg\u2018asi \u2014 yengil avtomobillar hamda yirik pul mukofotlari bilan taqdirlandi. Kitob o\u2018qib, mashina kalitini qo\u2018lga kiritayotgan yoshlarni ko\u2018rgan tengdoshlarining qalbida mutolaaga bo\u2018lgan havas va ishtiyoq yanada alangalandi.Bundan tashqari, hukumat qaroriga ko\u2018ra, mamlakatimizda eng ko\u2018p kitob o\u2018qigan o\u2018quvchi va talabalar uchun yangi \u201cTop-100 kitobxon\u201d tanlovi joriy etildi . Ushbu tizim orqali eng yaxshi 100 nafar yosh kitobxonlar bazaviy hisoblash miqdorining 25 baravari miqdoridagi pul mukofotlari bilan to\u2018g\u2018ridan-to\u2018g\u2018ri rag\u2018batlantirilmoqda . Bu kabi loyihalar intellektual yoshlar qatlamini shakllantirishda ulkan poydevor vazifasini o\u2018tamoqda. Biroq erishilgan yutuqlar bilan cheklanib qolish mantiqsizlik bo\u2018lur edi. Oldimizda hali yechimini kutayotgan muammolar va qilinishi lozim bo\u2018lgan ishlar talaygina. Tan olish kerak, chekka qishloqlardagi va tumanlardagi yoshlarning kitob resurslaridan to\u2018liq foydalanish imkoniyatlari hali ham shahar markazlaridagidek yuqori emas. Kutubxonalardagi badiiy va ilmiy adabiyotlar fondini muntazam yangilab turish, jahon adabiyoti durdonalarini o\u2018zbek tiliga tezkorlik bilan va sifatli tarjima qilish kechiktirib bo\u2018lmas vazifadir. Biz texnologiya asrida yashayotgan ekanmiz, yoshlarni faqatgina qog\u2018oz kitob o\u2018qishga majburlash kutilgan samarani bermaydi. Shuning uchun raqamli platformalarni rivojlantirish davr talabidir. Bugungi maqsad \u2014 yoshlarning kitobxonlik darajasini yiliga o\u2018rtacha 12 ta kitobga yetkazish va elektron kitob platformalaridan foydalanish ko\u2018rsatkichini keskin oshirishdan iborat. Biz smartfonlarni taqiqlashimiz emas, balki ularni bilim manbaiga aylantirishimiz \u2014 ya\u2019ni telefonlar ichini sifatli audio kitoblar, mobil kutubxonalar va intellektual ilovalar bilan to\u2018ldirishimiz zarur. Kitobxonlik madaniyati hech qachon quruq buyruq yoki majburiyat bilan shakllanmaydi. U oiladagi muhitdan, ota-onaning shaxsiy namunasidan boshlanadi. Agar xonadonda ota yoki ona qo\u2018liga kitob olib mutolaa qilmasa, farzanddan kitobxon bo\u2018lishni talab qilish mutlaqo asossizdir. Har bir oilada \u201cBir oilada \u2014 bir kutubxona\u201d shiorini hayotga tatbiq etish, farzandlar tug\u2018ilgan kuniga eng yaxshi sovg\u2018a sifatida kitob taqdim etish an\u2019anasini tiklashimiz kerak. Maktab, litsey va oliy ta\u2019lim muassasalari ham bu jarayonda shunchaki tomoshabin bo\u2018lib turmasligi lozim. Darslarda faqat quruq qoidalarni yodlatish emas, balki asar tahlili, qahramonlar xarakteri ustida bahs-munozaralar tashkil etish yoshlarning fanga va adabiyotga bo\u2018lgan qiziqishini tubdan o\u2018zgartiradi.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Xulosa qilib aytganda, qo\u2018liga kitob olgan, uning sehrli olamiga kirgan yosh hech qachon yomon yo\u2018lga kirmaydi, yot g\u2018oyalar ta\u2019siriga tushib qolmaydi. Chunki chinakam mutolaa qalbga ezgulik, vatanparvarlik va insonparvarlik urug\u2018ini ekadi. Kitob o\u2018qigan millat hech qachon yengilmaydi, o\u2018zgalarga qul bo\u2018lmaydi. Keling, har birimiz bugundan, ayni shu daqiqadan boshlab smartfonlarimizdagi foydasiz ijtimoiy tarmoqlarni bir chetga suraylik-da, javondagi chang bosib yotgan biror durdona asarni qo\u2018limizga olaylik. Zero, kitobxon yoshlar bor ekan, intellektual yuksalish sari tashlagan qadamlarimiz bardavom, millatimizning kelajagi buyuk, ma\u2019naviyatimiz esa har qanday davrda ham yengilmas bo\u2018lib qolaveradi!<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Denov tadbirkorlik va pedagogika instituti. O\u2018zbek tili va adabiyot kafedrasi o\u2018qtuvchisi. Jo\u2018rayev Ilyos Denov tadbirkorlik va pedagogika institutu.Filologiya fakulteti.3- bosqich talabalari&nbsp; Bo\u2018ronova Marjona Bozorboyeva Ruxshona Bugun biz shiddatli globallashuv va misli ko\u2018rilmagan axborot xurujlari asrida yashayapmiz. Ertalab uyg\u2018ongan odamning ko\u2018zi eng birinchi navbatda kitob sahifasiga emas, balki smartfon ekraniga tushadi. <a href=\"https:\/\/chaganiyan.uz\/?p=952\" class=\"btn btn-link continue-link\">Batafsil<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-952","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-1"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/chaganiyan.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/952","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/chaganiyan.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/chaganiyan.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/chaganiyan.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/chaganiyan.uz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=952"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/chaganiyan.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/952\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":953,"href":"https:\/\/chaganiyan.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/952\/revisions\/953"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/chaganiyan.uz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=952"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/chaganiyan.uz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=952"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/chaganiyan.uz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=952"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}