{"id":922,"date":"2026-06-06T13:21:28","date_gmt":"2026-06-06T10:21:28","guid":{"rendered":"https:\/\/chaganiyan.uz\/?p=922"},"modified":"2026-06-06T13:27:41","modified_gmt":"2026-06-06T10:27:41","slug":"daniiyel-defo-robinzon-kruzo-asarida-robinzon-obrazning-badiiy-falsafiy-xususiyatlari","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/chaganiyan.uz\/?p=922","title":{"rendered":"DANIEL DEFO &#171;ROBINZON KRUZO&#187; ASARIDA ROBINZON OBRAZNING BADIIY-FALSAFIY XUSUSIYATLARI"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Denov pedagogika instituti Filologiya fakulteti O\u2019zbek tili yo&#8217;nalishi 2-bosqich 210-guruh talabasi Mamatqulova Lola<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>ANNOTATSIYA<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">&nbsp;Ushbu maqola Daniel Defoning Robinzon Kruzo asari xaqida bo&#8217;lib, asar bosh qahramon nomi bilan atalgan. Kitob 1719-yilda roman shaklida ingliz tilida nashr qilingan. Asarda 28 yoshli, Yorklik dengizchi Robinzon Kruzoning boshidan kechirgan qiziqarli sarguzashtlari haqida hikoya qilinadi. Baxtga qarshi u o&#8217;tirgan kema xalokatga uchraydi,kemadagi ekipajdagilardan faqatgina u tirik qoladi. Taqdir taqazosi bilan u dengizdagi orollardan biriga tushib qoladi. Bu roman angliyadagi ilk klassik romanlardan biri edi. Roman ilk bora qisqa nashrdajngliz tilida chop etildi.Roman qahramoni Robinzon kruzo sarguzashtlari bilan barchamizni o&#8217;ziga jalb qiladi.U yiqilaveradi tabiat bilan kurashishda davom etadi lekin injiq tabiat uni oroldan ketkazishni istamaganidek,u bilan hazillashadi shekilli uni shu orolda jon saqlashga majbur qiladi.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Kalit so&#8217;zlar:<\/strong> Orol,kema,dengiz,sohil,arqon, bug&#8217;doy,echki,narvon, kalendar,o&#8217;qdori. KIRISH:<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ona o&#8217;g&#8217;lining yuragiga adabiyot kirib kelayotganidan hali bexabar. Haqiqiy ijodkorga adabiyotning o&#8217;zi kirib keladi. Adabiyotga kirib borilmaydi. Adabiyotga kirib borganlar shunchaki adabiy mehmonlar, xolos! Ular tug&#8217;ma emas, surtma talantlardir! Haqiqiy ijodkorlar adabiyotga mezbonlik qiladilar. Adabiyotshunos Rahimjon Rahmat bilan muloqot nomli maqoladan olingan bu so&#8217;zlar insonni ilimga,adabiyotga,mehri ulg&#8217;ayib borayotgan yoshlarimizga bagishlangan.Kitob o&#8217;qigan insonni yuragida yovuzlik bo&#8217;lmaydi,<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>ASOSIY QISM:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Daniel Defo Daniyel Defo tahminan qilishlaricha 1659\u20141661 yillarda Londonda tavallud topgan \u2014 1731-yil 24-aprelda Londonda vafot etgan Ingliz buyuk yozuvchisi va jurnalisti. O&#8217;zining &#171;Robinson Crusoe&#187; 1719-yil shoh asari bilan dunyoga mashhur bo&#8217;ldi. Daniel Defoe bu asari bilan ingliz romanchiligiga katta hissa qo&#8217;shgan. sarguzasht romanlari ham qiziqarli tafsilotlarga boy. Jahon adabiyotida &#171;Robinzon Kruzo&#187; romaniga taqlidan juda ko&#8217;p asarlar yaratilgan. Bu roman Yo&#8217;ldosh Shamsharov tarjimasida o&#8217;zbek tilida bir necha bor nashr etilgan. Robinzon Kruzo asari sarguzasht asr bo&#8217;lib bu kitobni o&#8217;qishni boshlaganingizdan sizga illiq tasurotlar uyg&#8217;otadi, yani yiqilib qayta turishni, yengilsangiz yana qaytadan hayotni boshidan boshlasa bo&#8217;ladi, insonni qo&#8217;lidan keladi, harakat qilsa hamma oldingizga qo&#8217;ygan maqsadlarga erishssa bo&#8217;ladi degan jumlalar kelib chiqadi menimcha.Robinzon orolga tushar ekan, u yerda hechkimni hayoliga kelmagan narsalarda o&#8217;ziga kerakli anjomlar yasaydi. Qiyin bo&#8217;lishiga qaramasdan, eng kata daraxtni yiqitib kema yasab ko&#8217;radi. Lekin u kemani dengizga olib chiqishni bir kishi eplay olmaydi. Shunda ham qahramonimiz to&#8217;htab qolmaydi, kema dengizga bormasa dengizni kemani oldiga olib kelaman deb katta ariq qaziydi,lekin yana tabiyatga qahramonimiz yengiladi chunki ariq yo&#8217;lidan qazib bo&#8217;lmaydigan katta tosh chiqadi.Asar shunday boshlanadi. &#171;Men bolalik chog&#8217;imdanoq dengizni olamdagi hamma narsadan ham yaxshi ko&#8217;rib qoldim. Uzoq safarga jo&#8217;nab ketayotgan har bir matrosga hasad qildim Bir necha soatlab dengiz bo&#8217;yida tunab o&#8217;tib ketayotgan kemalarga ko&#8217;z uzmay qarab qolardim.Mening bu qilig&#8217;im ota-onamga sira yoqmadi Keksa, dardchil otam, mening katta amaldor bo&#8217;lishimni, qirol mahkamasida xizmat qilib, katta maosh olishimni istar edi. Men esa dengjz. bo&#8217;lishni orzu qilar edim. Dengiz va okeanlarda kezib<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">yurish nazarimda buyuk bir baxt edi&#187;.Hmma ota ona ham farzandini ertaga kelajakda yaxshi inson bo&#8217;lsin,biz ko&#8217;rgan qiyinchiliklarni ko&#8217;rmasin, yaxshi pul topib yaxshi ishlasin deyi Robinzon Kruzoning otasi ham shunaqa fikrda edi.Ammo qaysar Robinzon otasi oq qilaman deyishiga ham,qari onqasini ahvoliga ham qarab o&#8217;tirmay o&#8217;zinig qiziqishi,yani dengizga.Va niyyatiga ham yetadi, bizda bir maqolimiz bor ota rozi hudo rozi ota onani norizo qilgan inson hayotda biri ikki bo&#8217;lmaydi degan.Balkim Robinzonda ham huddi shunday bo&#8217;lgandir deb o&#8217;ylab qolaman. Chunki Robinzon otasini norizo qiilib ketadi.Onasiga ketmoqchi ekanligini aytadi, lekin onasi bu gaplarni yillar o&#8217;tib otasiga aytadi va otasi o&#8217;sha paytda aytgan gaplari Robinzonni kimsasiz sohillarda hor bo&#8217;lishini bilganday otasi shunday gapni onasiga aytgan: &#171;Ko&#8217;p yillardan keyin, bilsam, oyim ishqilib o&#8217;sha gapimizning hammasini oqizmay-tomizmay otamga aytibdi. Otam xafa bo&#8217;lib va og&#8217;ir nafas olib, unga bunday debdi:\u2014 O&#8217;g&#8217;lingni dardini bilolmadim. O&#8217;z yurtimizda u qiyinchilik ko&#8217;rmay muvaffaqiyat qozonishi va baxt topishi mumkin. Biz boy-badavlat bo&#8217;lmasak ham,uncha-muncha pulimiz bor. U hech narsaga muhtoj bo&#8217;lmay, bahuzur biz bilan yashasa bo&#8217;ladi. Agar u elma-el kezib ketadigan bo&#8217;lsa, haligacha odam bolasi boshiga tushmagan musibatlarga duchor bo&#8217;ladi. Yo&#8217;q, men uning dengizda yurishiga ijozat berolmayman. Vatandan narida u yolg&#8217;iz qoladi, mabodo biror falokat yuz bersa, unga taskin beradigan do&#8217;st topilmaydi. U vaqtda o&#8217;z mulohazasidan pushaymon yeydi-yu, ammo o&#8217;kinishi befoyda bo&#8217;ladi!&#187; Otasi uni kelajagini bilganday bu fikirlarni aytgan. Robinzon ham orolga borib bekor o&#8217;tirmadi. U bunday kimsasiz,odam oyog&#8217;i yetmaydigan orolda o&#8217;zi yolg&#8217;iz qiyinchilikdan o&#8217;zini o&#8217;ldirsa ham bo&#8217;lardi lekin u hayoti uchun tabiat bilan kurashdi va buni uddasidan chiqdi deb o&#8217;ylayman. U echkini qo&#8217;lga o&#8217;rgatdi, o&#8217;zi uchun bug&#8217;doy yetishtirdi. Echkilarni ko&#8217;paytirib hohlagan paytida sut ichadigan, go&#8217;sh yeydigan bo&#8217;ldi. O&#8217;zi uchun kiyim tikdi, charx yasadi menni etiborimni tortgan kashviyotlaridan biri charx bo&#8217;lgan. Charxni yasash va pichoqlarni chorlab ishlatishi uni, aqli zaif inson emas, uncha muncha narsalarga aqli yetadigan aqilli inson ekanligini ko&#8217;rsatadi. Jumavoga to&#8217;xtaladigan bo&#8217;lsak Jumavoy o&#8217;zi odamxo&#8217;rlardan bo&#8217;ladi lekin Robinzon uni tarbiya qiladi u insonni butunlay o&#8217;zgartirib yuboradi bu ishlari taxsinga sazovardir bu kitobdan ibrat oladigan jixatlar juda ko&#8217;p.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">&nbsp;<strong>XULOSA:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bu asar xaqida sulasa yozar ekanmiz asar boshida Robinzon Kruzoning otasini gapiga kirmasdan ketib qolganini bilamiz lekin uning ham bunday fikri bo&#8217;lmaydi onasiga otasidan so&#8217;rab berishini aytadi. Lekin onasi bunday qilmasligini aytadi,Robinzon shunday bo&#8217;lsa ham ota onasini norizo qilib ketadi.Va umri inson qadami yetmagan sohilda o&#8217;tadi.Ota onasini duolarini olib ketganda bunday qiyinchiliklar bo&#8217;lmasdi deb o&#8217;ylayman. To&#8217;g&#8217;ri otasi bunga qarshi edi ruxsat bermayotgan edi deb o&#8217;ylayotgandirsiz, lekin chin dildan yig&#8217;lasa so&#8217;qir ko&#8217;zdan yosh chiqar deydiku. Lekin bu kitob sarguzashtlarga boy o&#8217;quvchini zeriktirib qo&#8217;ymaydi o&#8217;qib yana o&#8217;qingiz kelaveradi.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>FOYDALINILGAN ADABIYOTLAR<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">1-Daniyel Defo &#171;Robinzon Kruzoning hayoti va ajoyib sarguzashtlari&#187; 2019- yil<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">2 WWW.UZ Adabiyotga kirish<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">3 Internet.uz<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">4 WWW.UZ Adabiyot so&#8217;z sanati<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Denov pedagogika instituti Filologiya fakulteti O\u2019zbek tili yo&#8217;nalishi 2-bosqich 210-guruh talabasi Mamatqulova Lola ANNOTATSIYA &nbsp;Ushbu maqola Daniel Defoning Robinzon Kruzo asari xaqida bo&#8217;lib, asar bosh qahramon nomi bilan atalgan. Kitob 1719-yilda roman shaklida ingliz tilida nashr qilingan. Asarda 28 yoshli, Yorklik dengizchi Robinzon Kruzoning boshidan kechirgan qiziqarli sarguzashtlari haqida hikoya <a href=\"https:\/\/chaganiyan.uz\/?p=922\" class=\"btn btn-link continue-link\">Batafsil<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-922","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-1"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/chaganiyan.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/922","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/chaganiyan.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/chaganiyan.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/chaganiyan.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/chaganiyan.uz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=922"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/chaganiyan.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/922\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":924,"href":"https:\/\/chaganiyan.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/922\/revisions\/924"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/chaganiyan.uz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=922"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/chaganiyan.uz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=922"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/chaganiyan.uz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=922"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}