{"id":911,"date":"2026-06-06T12:50:27","date_gmt":"2026-06-06T09:50:27","guid":{"rendered":"https:\/\/chaganiyan.uz\/?p=911"},"modified":"2026-06-06T12:50:28","modified_gmt":"2026-06-06T09:50:28","slug":"mediatalim-zamonaviy-talimning-yangi-ustuni-2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/chaganiyan.uz\/?p=911","title":{"rendered":"Mediata\u2019lim -zamonaviy\u00a0 ta\u2019limning\u00a0 yangi\u00a0 ustuni"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Denov\u00a0 tadbirkorlik\u00a0 va\u00a0 pedagogika instituti.O\u2019zbek\u00a0 tili\u00a0 va asabiyoti kafedrasi o\u2019qituvchisi.Boymirzayev Akbarali<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Denov\u00a0 tadbirkorlik\u00a0 va pedagogika instituti. Filologiya\u00a0 fakulteti 3-bosqich\u00a0 talabalari Ergasheva Muxlisa va Gulmirzayeva Lobar\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Mediata\u2019lim (media savodxonligi ta\u2019limi) \u2014 o\u2018quvchilarga ommaviy axborot vositalari, internet, ijtimoiy tarmoqlar va boshqa media manbalaridan to\u2018g\u2018ri foydalanish, axborotni tahlil qilish va baholash ko\u2018nikmalarini shakllantirishga qaratilgan ta\u2019lim yo\u2018nalishidir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mediata\u2019limning asosiy o\u2018rni.Axborot savodxonligini rivojlantiradi.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">O\u2018quvchilar turli manbalardan olingan ma\u2019lumotlarni tanqidiy tahlil qilishni o\u2018rganadilar.Haqiqiy va soxta axborotni ajrata olish ko\u2018nikmasi shakllanadi.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Tanqidiy fikrlashni rivojlantiradi. Har qanday xabar yoki materialni bir tomonlama qabul qilmasdan, uning manbasi va maqsadini baholashga o\u2018rgatadi.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mustaqil fikr yuritish qobiliyatini kuchaytiradi. Raqamli xavfsizlikni ta\u2019minlaydi<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Internetdan xavfsiz foydalanish madaniyatini shakllantiradi.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Kiberxavfsizlik, shaxsiy ma\u2019lumotlarni himoya qilish va onlayn etikaga oid bilimlarni beradi. Kommunikativ kompetensiyalarni rivojlantiradi<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">O\u2018quvchilar media mahsulotlarini yaratish, taqdim etish va ulashish ko\u2018nikmalariga ega bo\u2018ladilar.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Jamoa bilan ishlash va samarali muloqot qilish qobiliyatlari rivojlanadi.Fuqarolik pozitsiyasini shakllantiradi<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Jamiyatdagi voqea-hodisalarni ongli ravishda baholashga yordam beradi. O\u2018quvchilarning ijtimoiy faolligi va mas\u2019uliyatini oshiradi.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ta\u2019lim jarayonidagi ahamiyati.Darslarni zamonaviy va interaktiv tashkil etishga yordam beradi.O\u2018quvchilarning mustaqil izlanish faoliyatini rag\u2018batlantiradi.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Axborot-kommunikatsiya texnologiyalaridan samarali foydalanishni o\u2018rgatadi.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Hayot davomida o\u2018qib-o\u2018rganish kompetensiyasini rivojlantiradi.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mediata&#8217;lim nima?<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mediata&#8217;lim (Media Literacy Education) \u2014 o&#8217;quvchilarga turli media vositalarini (televizor, internet, ijtimoiy tarmoqlar, gazeta, radio) to&#8217;g&#8217;ri idrok etish, tahlil qilish va tanqidiy baholash ko&#8217;nikmalarini beradigan ta&#8217;lim yo&#8217;nalishi. Bu shunchaki &#171;internetdan foydalanishni o&#8217;rgatish&#187; emas \u2014 balki axborot oqimida yo&#8217;l topa bilish, manipulyatsiyadan himoyalanish va mas&#8217;uliyatli raqamli fuqaro bo&#8217;lish san&#8217;atidir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">UNESCO ta&#8217;rifiga ko&#8217;ra, mediata&#8217;lim \u2014 &#171;shaxsga turli shakllardagi media mahsulotlarini izlash, tahlil qilish, baholash va yaratish imkonini beruvchi bilim va ko&#8217;nikmalar majmuasi.&#187;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Dunyo tajribasi: kimlar qanday qilmoqda?<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Finlyandiya \u2014 mediata&#8217;limni boshlang&#8217;ich sinfdan boshlab o&#8217;qitadi. 1-sinfdan bolalarga reklama tahlili, xabar manbalarini tekshirish o&#8217;rgatiladi. Natijada Finlyandiya o&#8217;quvchilari &#171;axborot savodxonligi&#187; bo&#8217;yicha Yevropa reytingida doimo birinchi o&#8217;rinlarda turadi.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Kanada \u2014 1987 yilda Ontario shtatida mediata&#8217;lim majburiy fan sifatida kiritilgan dunyo bo&#8217;yicha birinchi mintaqa bo&#8217;ldi. Hozir butun mamlakat bo&#8217;ylab o&#8217;rta maktab dasturlarida mustaqil fan sifatida o&#8217;qitiladi.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Estoniya \u2014 raqamli savodxonlik va mediata&#8217;lim dasturi tufayli &#171;eng raqamli mamlakat&#187; unvoniga sazovor bo&#8217;ldi. Maktab o&#8217;quvchilari 5-sinfdan boshlab fake news (soxta yangilik) ni aniqlash usullarini o&#8217;rganadi.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Rossiya va Ukraina \u2014 ikkala mamlakatda ham mediata&#8217;lim 2010-yillardan boshlab fan dasturlariga kiritilgan. Ukrainada ayniqsa axborot urushi sharoitida bu fan strategik ahamiyat kasb etdi.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">O&#8217;zbekistonda mediata&#8217;lim: qayerdamiz?<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">O&#8217;zbekiston ta&#8217;lim tizimida mediata&#8217;limga oid alohida fan hali mavjud emas. Biroq so&#8217;nggi yillarda ijobiy o&#8217;zgarishlar kuzatilmoqda:<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">2021\u20132023 yillarda maktab dasturlariga &#171;Informatika&#187; fani doirasida internet xavfsizligi bo&#8217;limlari kiritildi.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Axborot texnologiyalari va kommunikatsiyalarini rivojlantirish vazirligi raqamli savodxonlik bo&#8217;yicha bir qator dasturlarni ishga tushirdi.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ayrim xususiy maktablar va xalqaro loyihalar doirasida mediata&#8217;lim elementlari joriy etilmoqda.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Xulosa<br>Bugungi raqamli jamiyatda mediata\u2019lim ta\u2019lim dasturining muhim tarkibiy qismi hisoblanadi. U o\u2018quvchilarda media savodxonlik, tanqidiy fikrlash, axborot bilan ishlash madaniyati va raqamli xavfsizlik ko\u2018nikmalarini shakllantirib, ularni zamonaviy axborot makonida faol va mas\u2019uliyatli shaxs sifatida tarbiyalashga xizmat qiladi.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Denov\u00a0 tadbirkorlik\u00a0 va\u00a0 pedagogika instituti.O\u2019zbek\u00a0 tili\u00a0 va asabiyoti kafedrasi o\u2019qituvchisi.Boymirzayev Akbarali Denov\u00a0 tadbirkorlik\u00a0 va pedagogika instituti. Filologiya\u00a0 fakulteti 3-bosqich\u00a0 talabalari Ergasheva Muxlisa va Gulmirzayeva Lobar\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Mediata\u2019lim (media savodxonligi ta\u2019limi) \u2014 o\u2018quvchilarga ommaviy axborot vositalari, internet, ijtimoiy tarmoqlar va boshqa media manbalaridan to\u2018g\u2018ri foydalanish, axborotni tahlil qilish va baholash ko\u2018nikmalarini <a href=\"https:\/\/chaganiyan.uz\/?p=911\" class=\"btn btn-link continue-link\">Batafsil<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-911","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-1"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/chaganiyan.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/911","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/chaganiyan.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/chaganiyan.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/chaganiyan.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/chaganiyan.uz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=911"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/chaganiyan.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/911\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":912,"href":"https:\/\/chaganiyan.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/911\/revisions\/912"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/chaganiyan.uz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=911"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/chaganiyan.uz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=911"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/chaganiyan.uz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=911"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}