{"id":628,"date":"2025-10-16T05:28:08","date_gmt":"2025-10-16T02:28:08","guid":{"rendered":"https:\/\/chaganiyan.uz\/?p=628"},"modified":"2025-10-16T05:41:22","modified_gmt":"2025-10-16T02:41:22","slug":"jaloliddin-manguberdi-mohir-sarkarda","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/chaganiyan.uz\/?p=628","title":{"rendered":"Jaloliddin Manguberdi \u2014 mohir sarkarda"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\">O\u2018zbekiston Respublikasi Prezidentining 2024-yil 15-noyabrdagi PQ\u2013393-son \u201cO\u2018quvchi-yoshlarni chaqiruvga qadar boshlang\u2018ich tayyorlash tizimini yangi bosqichga olib chiqish chora-tadbirlari to\u2018g\u2018risida\u201dgi qarori hamda Vazirlar Mahkamasining 2023-yil 8-noyabrdagi 591-son qaroriga 1-ilova bilan tasdiqlangan \u201cTa\u2019lim muassasalarida chaqiruvga qadar boshlang\u2018ich tayyorgarlikni tashkil etish tartibi to\u2018g\u2018risida\u201dgi nizom asosida umumiy o\u2018rta, o\u2018rta maxsus va boshlang\u2018ich professional ta\u2019lim muassasalarida chaqiruvga qadar boshlang\u2018ich tayyorgarlikni tashkil etish ta\u2019lim sifatini yana bir pog\u2018ona yuqoriga ko\u2018tarish, o\u2018quvchi-yoshlarni vatanparvarlik ruhida tarbiyalashda muhim bosqich hisoblanadi.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ma\u2019lumki, chaqiruvga qadar boshlang\u2018ich tayyorgarlik \u2014 chaqiriluvchilarni harbiy xizmatga tayyorlash tizimining tarkibiy qismi hisoblanadi. Ushbu tayyorgarlik umumiy o\u2018rta ta\u2019lim muassasalarining 10\u201311-sinf o\u2018quvchilari, o\u2018rta maxsus hamda boshlang\u2018ich professional ta\u2019lim muassasalarida tahsil olayotgan o\u2018quvchi-yoshlar bilan o\u2018tkaziladi.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Chaqiruvga qadar boshlang\u2018ich tayyorgarlik darsligidan ma\u2019lum bo\u2018lishicha, <strong>harbiy san\u2019at<\/strong> deb harbiy harakatlarni tayyorlash nazariyasi va uni quruqlikda, dengizda hamda havoda olib borish amaliyotiga aytiladi.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Jaloliddin Manguberdi<\/strong> (to\u2018liq ismi \u2014 Jaloliddin ibn Alovuddin Muhammad, 1198\u20131231) \u2014 Xorazmshohlar davlatining so\u2018nggi hukmdori Alovuddin Muhammad Xorazmshohning to\u2018ng\u2018ich o\u2018g\u2018li. Jaloliddin 33 yillik umrining 11 yilini turli janglar ichida o\u2018tkazgan.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Uning sarkardalik qobiliyati, jasurligi va vatanparvarligi hatto dushmani \u2014 mo\u2018g\u2018ul xoqoni Chingizxonning ham e\u2019tirofiga sazovor bo\u2018lgan.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><strong>Parvon dashtidagi jang (1221-yil)<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Sulton Jaloliddin Manguberdining mo\u2018g\u2018ul bosqinchilariga qarshi kurashdagi eng yirik janglaridan biridir. Hudud tog\u2018li va toshloq bo\u2018lgani uchun otliqlar harakatini olib borish qiyin bo\u2018lgan. Shu bois sultonning otliq askarlari ot jilovini bellariga bog\u2018lab, yayov holda kamondan dushmanni o\u2018qqa tutganlar. Bu usul jang taqdirini hal qilgan.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><strong>Sind daryosi bo\u2018yidagi jang<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Chingizxon katta qo\u2018shin to\u2018plab, Jaloliddin Manguberdiga qarshi shaxsan o\u2018zi otlangan. 1221-yilning noyabrida bo\u2018lgan jangda mag\u2018lubiyatga uchragan Jaloliddin 4000 jangchisi bilan Sind daryosining o\u2018ng sohiliga suzib o\u2018tib, cho\u2018l ichkarisiga kirib ketadi. Bu joy hozirda ham <strong>Cho\u2018li Jaloliy<\/strong> deb ataladi.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><strong>Jaloliddinning harbiy tamoyillari<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Jaloliddin Manguberdi janglarda quyidagi tamoyillarga katta e\u2019tibor qaratgan:<\/p>\n\n\n\n<ol class=\"wp-block-list\">\n<li>G\u2018alabaga erishish uchun barcha kuchlarni shiddat bilan harakatlantirish.<\/li>\n\n\n\n<li>Ikkinchi darajali hududlarni kuchsizlantirsa ham, yirik kuchlarni asosiy zarba berish yo\u2018nalishida jamlash.<\/li>\n\n\n\n<li>To\u2018satdan zarba berish.<\/li>\n\n\n\n<li>Hujumkor urushda tez va to\u2018xtalishsiz pirovard natijaga erishish.<\/li>\n\n\n\n<li>Erishilgan muvaffaqiyatdan tez va unumli foydalanish.<\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><strong>Jaloliddin siymosi va xotirasi<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Jaloliddin siymosi afsonaga aylangan. Unga yozuvchi <strong>Vasiliy Yan<\/strong>ning \u201cMardlik qanotlarida\u201d ertak-qissasi va boshqa asarlar bag\u2018ishlangan. Jaloliddin Manguberdi O\u2018zbekistonning \u201cmilliy qahramon\u201dlaridan biridir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">1999-yili mamlakatimizda Jaloliddinning tavalludining 800 yilligi keng nishonlandi. O\u2018zbekistonda unga atab bir nechta haykallar o\u2018rnatilgan, Xorazm viloyatida Jaloliddin Manguberdiga bag\u2018ishlangan <strong>memorial majmua<\/strong> barpo etilgan.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">1999-yil Jaloliddinning 800-yillik yubileyiga bag\u2018ishlab 25 so\u2018mlik yubiley tangalar muomalaga kiritilgan.<br>2000-yil 30-avgust kuni <strong>\u201cJaloliddin Manguberdi\u201d ordeni<\/strong> ta\u2019sis etilgan. Ushbu orden bilan mamlakat mustaqilligini, Vatan sarhadlarini va ona yurt tuprog\u2018ini himoya qilishda yuksak harbiy mahorat, qahramonlik va jasorat ko\u2018rsatgan, davlat mudofaa qudratini mustahkamlashga ulkan hissa qo\u2018shgan qo\u2018mondonlik tarkibiga kiruvchi harbiy xizmatchilar mukofotlanadilar.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">2003-yil 22-avgust kuni ushbu orden bilan <strong>Xorazm viloyati<\/strong> mukofotlangan. Jaloliddin, shuningdek, <strong>Turkmanistonda<\/strong> ham hurmatga sazovor bo\u2018lib, uning mo\u2018g\u2018ullarga qarshi jasorati bugungi kunda ham tarannum etiladi.<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Denov tumanidagi 30-umumiy o\u2018rta ta\u2019lim maktabi<\/strong><br>10-\u201cA\u201d sinf o\u2018quvchisi,<br>\u201cMaktab Vatan tayanchi\u201d otryadi a\u2019zosi:<br><strong>S. F. To\u2018raeva<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>O\u2018zbekiston Respublikasi Prezidentining 2024-yil 15-noyabrdagi PQ\u2013393-son \u201cO\u2018quvchi-yoshlarni chaqiruvga qadar boshlang\u2018ich tayyorlash tizimini yangi bosqichga olib chiqish chora-tadbirlari to\u2018g\u2018risida\u201dgi qarori hamda Vazirlar Mahkamasining 2023-yil 8-noyabrdagi 591-son qaroriga 1-ilova bilan tasdiqlangan \u201cTa\u2019lim muassasalarida chaqiruvga qadar boshlang\u2018ich tayyorgarlikni tashkil etish tartibi to\u2018g\u2018risida\u201dgi nizom asosida umumiy o\u2018rta, o\u2018rta maxsus va boshlang\u2018ich professional ta\u2019lim muassasalarida <a href=\"https:\/\/chaganiyan.uz\/?p=628\" class=\"btn btn-link continue-link\">Batafsil<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":633,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[27],"tags":[],"class_list":["post-628","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-maqola"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/chaganiyan.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/628","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/chaganiyan.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/chaganiyan.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/chaganiyan.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/chaganiyan.uz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=628"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/chaganiyan.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/628\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":630,"href":"https:\/\/chaganiyan.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/628\/revisions\/630"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/chaganiyan.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/633"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/chaganiyan.uz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=628"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/chaganiyan.uz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=628"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/chaganiyan.uz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=628"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}