{"id":484,"date":"2025-06-11T01:54:48","date_gmt":"2025-06-10T22:54:48","guid":{"rendered":"https:\/\/chaganiyan.uz\/?p=484"},"modified":"2025-06-11T02:10:33","modified_gmt":"2025-06-10T23:10:33","slug":"turizm-rivoji-va-ekologik-muammolar-solim-goshalarni-asrab-qolish-barchamizning-vazifamiz","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/chaganiyan.uz\/?p=484","title":{"rendered":"Turizm rivoji va ekologik muammolar: so\u2018lim go\u2018shalarni asrab qolish barchamizning vazifamiz"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Umida Jumayeva, <br>Marjona Qudratova,<br>Shodiyona Alimardonova,<br><strong>Denov tadbirkorlik va pedagogika instituti talabalari.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">           &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;<strong>&nbsp;Annotatsiya:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mazkur maqolada O\u2018zbekistonda, xususan, Surxondaryo viloyatining Sangardak qishlog\u2018i misolida ichki turizm rivoji va unga bog\u2018liq ekologik muammolar yoritilgan. So\u2018nggi yillarda go\u2018zal tabiiy hududlar turistik zonalarga aylantirilayotgani quvonarli bo\u2018lsa-da, u yerda chiqindi muammosi kuchayib borayotgani xavotir uyg\u2018otmoqda. Muallif maqolada turizm va tabiat o\u2018rtasidagi muvozanatni saqlash zarurligiga urg\u2018u berib, chiqindilarni kamaytirish va atrof-muhitni muhofaza qilishga oid amaliy takliflarni ilgari suradi.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Kalit so\u2018zlar: <\/strong>turizm, ekologiya, chiqindi muammosi, tabiatni asrash, Sangardak qishlog\u2018i, Sangardak sharsharasi, Surxondaryo, ekoturizm, atrof-muhit, sayyohlik madaniyati, chiqindilar, tabiat muhofazasi, ichki turizm, tabiiy go\u2018shalar, barqaror rivojlanish.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">So\u2018nggi yillarda mamlakatimizda turizm sohasining jadal rivojlanayotgani quvonarli hol. Go\u2018zal tabiati, betakror manzaralari, toza havosi va madaniy boyliklari bilan ajralib turuvchi hududlar turistik zonalarga aylantirilmoqda. Bu, albatta, iqtisodiy daromad, infratuzilma rivoji, yangi ish o\u2018rinlari va xalqaro e\u2019tibor deganidir. Ammo turizm rivojining soyasida paydo bo\u2018layotgan muammo bor: bu \u2014 atrof-muhitning ifloslanishi, chiqindilarning nazoratsiz ko\u2018payishi va tabiiy muvozanatning buzilishi.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Avvalo shuni aytish kerakki, insoniyatning tabiiy resurslarga nisbatan munosabati har doim ikki qirrali bo\u2018lgan: bir tomonda ulardan foydalanish, ikkinchi tomonda esa ularni saqlab qolish. Afsuski, turistik hududlarda ko\u2018pincha faqat birinchi tomon \u2014 foydalanish ustun kelmoqda.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Qashqadaryo, Farg\u2018ona, Surxondaryo, Jizzax va boshqa hududlardagi tabiiy go\u2018shalar \u2014 tog\u2018lar, soylar, oromgohlar, maskanlar, o\u2018zining betakror manzaralari bilan sayyohlarni o\u2018ziga tortmoqda. Ammo bu hududlarda chiroyli manzara ortida ko\u2018plab plastik butilkalar, selofan qoplar, yong\u2018in izlari, yo\u2018q qilinayotgan daraxtlar ko\u2018zga tashlanmoqda. Sayyohlar oqimi ortib borar ekan, chiqindilarni yig\u2018ish va qayta ishlash tizimi yetarli darajada yo\u2018lga qo\u2018yilmagani bu muammoni yanada kuchaytirmoqda.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Sangardak qishlog\u2018i va turizm<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Surxondaryo viloyatining Sariosiyo tumanida joylashgan Sangardak qishlog\u2018i o\u2018zining tabiiy go\u2018zalligi bilan sayyohlarni jalb qilmoqda. Eng mashhuri \u2014 Sangardak sharsharasi, O\u2018zbekistonning eng baland sharsharalaridan biri, tabiat muxlislariga katta zavq bag\u2018ishlaydi. Sharshara atrofida qulay dam olish maskanlari, temir panjaralar va ayvonchalar barpo etilgan. Shu bilan birga, yaqinida joylashgan zamonaviy \u201cSangardak\u201d sanatoriyasi sog\u2018lomlashtirish uchun xizmat ko\u2018rsatadi.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ammo, sayyohlar sonining ortishi bilan birga, chiqindi muammosi ham kuchaymoqda. Sayyohlar tashlab ketgan plastik butilkalar, oziq-ovqat qadoqlari, plastik paketlar va boshqa chiqindilar tabiatning sof qiyofasini buzmoqda. Bu chiqindilar nafaqat yer yuzasini, balki sharshara va yaqin atrofdagi o\u2018simlik hamda hayvonot dunyosini ham zarar yetkazmoqda. Nazoratsiz qoldirilgan chiqindilar sabab, tabiiy go\u2018zal joylar ifloslanib, sayyohlar soni kamayishi va tabiiy muvozanat buzilishi xavfi paydo bo\u2018lmoqda.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Shuningdek, ko\u2018plab yangi qurilishlar, yo\u2018llar, dam olish maskanlari tabiiy muhitga salbiy ta\u2019sir ko\u2018rsatmoqda. Ba\u2019zan qonuniy hujjatlarsiz daraxtlar kesilmoqda, hayvonot dunyosiga zarar yetmoqda, suv manbalari ifloslanmoqda. Bu esa uzoq muddatda ekologik muvozanatni izdan chiqarib, inson salomatligiga ham xavf tug\u2018diradi.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Yechim va takliflar<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Muammoning yechimi bor, faqat bu borada barqaror, ongli va mas\u2019uliyatli yondashuv talab etiladi:<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">1. Ekoturizm konsepsiyasi joriy qilinishi \u2013 sayyohlik infratuzilmasi qurilar ekan, u atrof-muhitga zarar yetkazmaydigan shaklda bo\u2018lishi lozim.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">2. Chiqindi tashlash va qayta ishlash tizimi \u2014 har bir turistik hududda maxsus konteynerlar, chiqindi ajratish punktlari bo\u2018lishi shart.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">3. Axborot va targ\u2018ibot ishlari \u2014 mehmonlarga ekologik madaniyatni tushuntiradigan belgilar, bannerlar, video lavhalar joylashtirilishi kerak.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">4. Mahalliy aholi ishtirokini ta\u2019minlash \u2014 aholiga turizm bilan birga tabiatni asrash mas\u2019uliyati ham yuklanishi kerak.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">5. Qonunchilikni kuchaytirish \u2014 noqonuniy daraxt kesish, chiqindi tashlash kabi harakatlar uchun qat\u2019iy javobgarlik belgilanishi zarur.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Xulosa qilib aytganda, turizm \u2014 mamlakat ravnaqi uchun muhim vosita. Ammo bu rivoj barobarida tabiatga e\u2019tibor berilmasa, bugungi foyda ertangi katta yo\u2018qotishlarga olib kelishi mumkin. Har birimiz \u2014 sayyoh bo\u2018lamizmi, tadbirkor, mahalliy aholi yoki amaldor \u2014 tabiatga nisbatan mehr bilan qarashimiz kerak. Axir biz asray olmagan go\u2018zalliklarni keyingi avlodlar hech qachon ko\u2018rmasligi mumkin.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Umida Jumayeva, Marjona Qudratova,Shodiyona Alimardonova,Denov tadbirkorlik va pedagogika instituti talabalari. &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Annotatsiya: Mazkur maqolada O\u2018zbekistonda, xususan, Surxondaryo viloyatining Sangardak qishlog\u2018i misolida ichki turizm rivoji va unga bog\u2018liq ekologik muammolar yoritilgan. So\u2018nggi yillarda go\u2018zal tabiiy hududlar turistik zonalarga aylantirilayotgani quvonarli bo\u2018lsa-da, u yerda chiqindi muammosi kuchayib borayotgani xavotir uyg\u2018otmoqda. Muallif maqolada turizm <a href=\"https:\/\/chaganiyan.uz\/?p=484\" class=\"btn btn-link continue-link\">Batafsil<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[27],"tags":[],"class_list":["post-484","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-maqola"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/chaganiyan.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/484","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/chaganiyan.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/chaganiyan.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/chaganiyan.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/chaganiyan.uz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=484"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/chaganiyan.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/484\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":487,"href":"https:\/\/chaganiyan.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/484\/revisions\/487"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/chaganiyan.uz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=484"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/chaganiyan.uz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=484"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/chaganiyan.uz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=484"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}