{"id":467,"date":"2025-06-04T12:33:49","date_gmt":"2025-06-04T09:33:49","guid":{"rendered":"https:\/\/chaganiyan.uz\/?p=467"},"modified":"2025-06-04T13:46:03","modified_gmt":"2025-06-04T10:46:03","slug":"axborot-kommunikatsiya-texnologiyalaridan-foydalanish","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/chaganiyan.uz\/?p=467","title":{"rendered":"Axborot-kommunikatsiya texnologiyalaridan foydalanish"},"content":{"rendered":"\n<div class=\"wp-block-group\"><div class=\"wp-block-group__inner-container is-layout-constrained wp-block-group-is-layout-constrained\">\n<figure class=\"wp-block-image size-full is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"709\" height=\"945\" src=\"https:\/\/chaganiyan.uz\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/image.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-468\" style=\"width:141px;height:auto\" srcset=\"https:\/\/chaganiyan.uz\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/image.png 709w, https:\/\/chaganiyan.uz\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/image-225x300.png 225w\" sizes=\"auto, (max-width: 709px) 100vw, 709px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-left wp-block-paragraph\"><strong>Xusanova Salomat Xushbakovna<\/strong>,<br><strong>Denov tadbirkorlik va pedagogika instituti katta o\u2018qituvchisi<\/strong>.<\/p>\n<\/div><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Axborot texnologiyalaridan foydalanish \u2014 filologiya fanlarini o\u2018qitishning zamonaviy metodikasidagi dolzarb muammolardan biridir. Men rus tili va adabiyoti darslarida axborot texnologiyalaridan foydalanishni zarur deb hisoblayman. Bu esa amaliy ko\u2018nikmalarni takomillashtirish, mustaqil ishlarni samarali tashkil etish, o\u2018quv jarayonini individuallashtirish, rus tili va adabiyotiga bo\u2018lgan qiziqishni oshirish, talabalarning bilim faolligini rag\u2018batlantirish va dars jarayonini zamonaviylashtirishga xizmat qiladi.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Umumjahon kompyuterlashtirish sharoitida kompyuter texnikasidan foydalanish ta\u2019lim jarayonining muhim va ajralmas qismiga aylangan. Endilikda talabalarning ehtiyojini faqatgina an\u2019anaviy darsliklar yoki o\u2018qituvchi so\u2018zi orqali to\u2018liq qondirib bo\u2018lmaydi. Internet-resurslar adabiy bilimlarni chuqurlashtirish vositasi (ensiklopedik ma\u2019lumotlar bazasi) sifatida, shuningdek, adabiy rivojlanishni ta\u2019minlaydigan manba (loyihalar, veb-saytlar) sifatida adabiy asarlarni o\u2018rganishda keng imkoniyatlar yaratadi.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Axborot texnologiyalarini darsning barcha bosqichlarida qo\u2018llash mumkin:<\/p>\n\n\n\n<ol class=\"wp-block-list\">\n<li>Yangi bilim va ko\u2018nikmalarni shakllantirish;<\/li>\n\n\n\n<li>Bilimlarni amaliyotda qo\u2018llash;<\/li>\n\n\n\n<li>O\u2018zlashtirilgan ma\u2019lumotlarni umumlashtirish va tizimlashtirish;<\/li>\n\n\n\n<li>Bilim va ko\u2018nikmalarni nazorat qilish;<\/li>\n\n\n\n<li>Aralash (kombinatsiyalangan) shaklda foydalanish.<\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Rus tili va adabiyoti darslarining barcha bosqichlarida axborot texnologiyalaridan \u2013 mavzuga oid qo\u2018shimcha ma\u2019lumot manbasi sifatida, mustaqil ta\u2019lim va o\u2018zini-o\u2018zi rivojlantirish vositasi sifatida, hamda talabalarga yo\u2018naltirilgan yondashuvni ta\u2019minlash vositasi sifatida \u2013 foydalanish mumkin. Masalan, taqdimotlar va testlardan foydalanish bular jumlasidandir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Men darslarda multimedia proyektori, kompyuter dasturlari va turli taqdimotlardan faol foydalanaman. AKTdan foydalanish quyidagi afzalliklarni beradi:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>mustaqil bilim olish qobiliyatini rivojlantiradi;<\/li>\n\n\n\n<li>ijodiy salohiyatni ochadi;<\/li>\n\n\n\n<li>bilimlardagi bo\u2018shliqlarni to\u2018ldirishga va o\u2018zlashtirishi sust bo\u2018lgan talabalarga yordam beradi;<\/li>\n\n\n\n<li>talabalar shaxsiy xususiyatlari va ehtiyojlarini hisobga olish imkonini yaratadi.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Kompyuter vositalari, ayniqsa vizual va kinestetik idrok kanallarini ishga solgan holda, ko\u2018plab dars tarkibiy qismlarini o\u2018quvchilar uchun tushunarli qiladi. Slayd, taqdimot yoki videotaqdimot kabi multimedia vositalari katta ommaviylikka ega. Chunki ular uzoq vaqt davomida e\u2019tiborni ushlab turishga yordam beradi hamda bir nechta sezgi organlariga bir vaqtda ta\u2019sir ko\u2018rsatadi. Talabalar o\u2018zlariga qulay faoliyat turini (o\u2018rganish, o\u2018qitish, nazorat) va ish sur\u2019atini mustaqil tanlay oladi. Multimedia darsliklari yordamida mustaqil ishlarni tashkil qilish samaradorligi ortadi, taqdimotlar esa amaliy mashg\u2018ulotlarni yanada jozibador qiladi.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Men darsning quyidagi bosqichlarida o\u2018zim yaratgan taqdimotlardan foydalanaman:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>dars maqsadini belgilash va mavzuni yoritish bosqichida;<\/li>\n\n\n\n<li>lug\u2018at ishlarini tashkil qilishda;<\/li>\n\n\n\n<li>yangi materialni o\u2018zlashtirishda;<\/li>\n\n\n\n<li>bilimlarni mustahkamlashda;<\/li>\n\n\n\n<li>bilim va ko\u2018nikmalarni nazorat qilishda.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Xulosa<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bugungi kunda har bir o\u2018qituvchi o\u2018z darslarini nafaqat samarali, balki talabalar bilan jonli, hissiyotli va interaktiv muloqotga boy tarzda olib borishni orzu qiladi. Rus tili va adabiyoti darslarida zamonaviy texnologiyalardan foydalanish talabalarga so\u2018zni his qilish, uning mohiyatini tushunish va ijodiy fikrlash ko\u2018nikmalarini rivojlantirish imkonini beradi. Bu, o\u2018z navbatida, ularning dunyoqarashini kengaytiradi, mustaqil fikrlovchi, axloqli va faol shaxs sifatida shakllanishiga xizmat qiladi.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Biroq, zamonaviy texnologiyalardan foydalanishda me\u2019yorni unutmaslik lozim. Dars yuklamasining haddan tashqari ko\u2018paytirilishi salbiy oqibatlarga olib kelishi mumkin. Shuning uchun ta\u2019lim jarayonida asosiy kompetensiyalarni shakllantirishga tizimli yondashuv asosida yondashish zarur.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Xusanova Salomat Xushbakovna,Denov tadbirkorlik va pedagogika instituti katta o\u2018qituvchisi. Axborot texnologiyalaridan foydalanish \u2014 filologiya fanlarini o\u2018qitishning zamonaviy metodikasidagi dolzarb muammolardan biridir. Men rus tili va adabiyoti darslarida axborot texnologiyalaridan foydalanishni zarur deb hisoblayman. Bu esa amaliy ko\u2018nikmalarni takomillashtirish, mustaqil ishlarni samarali tashkil etish, o\u2018quv jarayonini individuallashtirish, rus tili va adabiyotiga <a href=\"https:\/\/chaganiyan.uz\/?p=467\" class=\"btn btn-link continue-link\">Batafsil<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[27],"tags":[],"class_list":["post-467","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-maqola"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/chaganiyan.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/467","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/chaganiyan.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/chaganiyan.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/chaganiyan.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/chaganiyan.uz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=467"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/chaganiyan.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/467\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":469,"href":"https:\/\/chaganiyan.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/467\/revisions\/469"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/chaganiyan.uz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=467"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/chaganiyan.uz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=467"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/chaganiyan.uz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=467"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}