{"id":374,"date":"2025-05-28T20:42:10","date_gmt":"2025-05-28T17:42:10","guid":{"rendered":"https:\/\/chaganiyan.uz\/?p=374"},"modified":"2025-05-28T20:45:22","modified_gmt":"2025-05-28T17:45:22","slug":"oilaviy-qadriyatlar-barqaror-jamiyat-poydevori","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/chaganiyan.uz\/?p=374","title":{"rendered":"Oilaviy qadriyatlar \u2013 barqaror jamiyat poydevori"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"has-text-align-right wp-block-paragraph\"><strong>Sevara Muradova,<\/strong><br><strong>Muxlisa Sobirjonova<\/strong>,<br><em><strong>Denov tadbirkorlik va pedagogika instituti<br>Xorijiy til va adabiyoti quyi kurslar kafedrasi o\u2018qituvchilari.<\/strong><\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Oilaviy qadriyatlar \u2013 bu insonning axloqiy mezonlari, hayotga munosabati, muomala madaniyati va ijtimoiy rollarini belgilab beruvchi muhim ijtimoiy institutdir. Oila nafaqat biologik ehtiyojlarni qondiruvchi tuzilma, balki ruhiy-ma\u2019naviy barqarorlikni ta\u2019minlovchi poydevor hisoblanadi. Har bir jamiyatning taraqqiyoti bevosita oilaning ahvoli va undagi qadriyatlarga bog\u2018liq.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Oilada shakllanadigan qadriyatlar \u2013 mas\u2019uliyat, mehr-oqibat, sadoqat, halollik, o\u2018zaro hurmat \u2013 bolalikdan ongga singdiriladi va butun hayot davomida insonning xulq-atvoriga ta\u2019sir ko\u2018rsatadi. Shu nuqtayi nazardan, oilaviy qadriyatlar \u2013 shaxsni shakllantiruvchi birlamchi muhitdir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ijtimoiy fanlar, xususan, sotsiologiya va pedagogika sohalarida olib borilgan tadqiqotlar oilaning ijtimoiy institut sifatida jamiyatdagi ijtimoiy barqarorlik, jinoyatchilikning oldini olish, yoshlarning ijtimoiylashuvi kabi ko\u2018plab muhim jarayonlarda hal qiluvchi o\u2018rin tutishini tasdiqlaydi.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Globallashuv va raqamli axborot texnologiyalarining jadal rivojlanishi, ommaviy madaniyatning salbiy ta\u2019siri natijasida ayrim an\u2019anaviy qadriyatlar zaiflashmoqda. Ayniqsa, g\u2018arbcha \u201cindividuallik\u201d mafkurasi yosh avlod ongiga mustahkam singib borayotgan bir paytda jamoaviylik, ota-onaga hurmat, avlodlar uzviyligi kabi milliy qadriyatlar xavf ostida qolmoqda.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Oilaviy ajralishlar sonining ortib borishi, nikohga kech kirish, tug\u2018ilish ko\u2018rsatkichining kamayishi kabi holatlar ko\u2018plab mamlakatlarda jiddiy demografik va ijtimoiy muammolarni yuzaga keltirmoqda. Ayniqsa, urbanizatsiya jarayonlari natijasida avvalgi keng ko\u2018lamli (ko\u2018p avlodli) oilalarning qisqarishi, individual yashash tarzining afzallik deb qabul qilinishi ijtimoiy aloqalarning zaiflashuviga olib kelmoqda.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">O\u2018zbek jamiyati qadimdan oilaviy qadriyatlarga tayanib kelgan. \u201cOta-onani e\u2019zozlash\u201d, \u201ckeksalarga hurmat\u201d, \u201ckichiklarga izzat\u201d kabi tamoyillar xalqimiz ma\u2019naviyatining asosi bo\u2018lib kelgan. Bugungi kunda bu qadriyatlarni saqlab qolish va rivojlantirish har qachongidan ham muhim. Maktabgacha ta\u2019lim, umumiy o\u2018rta va oliy ta\u2019lim muassasalarida ma\u2019naviy-ma\u2019rifiy ishlar orqali yosh avlodga milliy qadriyatlarni singdirish dolzarb vazifa bo\u2018lib qolmoqda.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Oilaviy qadriyatlar nafaqat jamiyatni barqarorlashtiradi, balki inson kapitalini rivojlantiradi. Barkamol shaxs \u2013 bu yetuk, bilimli, ma\u2019naviy boy, mustaqil fikrlovchi inson. Bunday shaxsni shakllantirish esa, birinchi navbatda, oila muhiti va undagi qadriyatlar tizimiga bog\u2018liq. Ota-onaning bolaga bo\u2018lgan munosabati, mehr-muhabbat, tarbiya usullari \u2013 barchasi bolaning ruhiy va axloqiy rivojlanishida hal qiluvchi omillardir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Oilaviy qadriyatlar jamiyatning ruhiy immunitetidir. Ular orqali shaxsiy mas\u2019uliyat, insoniylik, sadoqat kabi fazilatlar avloddan avlodga o\u2018tadi. Globallashuv davrida milliy o\u2018zlikni saqlab qolish, jamiyatda ma\u2019naviy muvozanatni ta\u2019minlash uchun oilaviy qadriyatlarni mustahkamlash strategik vazifa bo\u2018lib qolmoqda. Shunday ekan, har bir fuqaro, har bir ota-ona, har bir pedagog bu yo\u2018lda o\u2018z hissasini qo\u2018shmog\u2018i zarur.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Sevara Muradova,Muxlisa Sobirjonova,Denov tadbirkorlik va pedagogika institutiXorijiy til va adabiyoti quyi kurslar kafedrasi o\u2018qituvchilari. Oilaviy qadriyatlar \u2013 bu insonning axloqiy mezonlari, hayotga munosabati, muomala madaniyati va ijtimoiy rollarini belgilab beruvchi muhim ijtimoiy institutdir. Oila nafaqat biologik ehtiyojlarni qondiruvchi tuzilma, balki ruhiy-ma\u2019naviy barqarorlikni ta\u2019minlovchi poydevor hisoblanadi. Har bir jamiyatning taraqqiyoti bevosita <a href=\"https:\/\/chaganiyan.uz\/?p=374\" class=\"btn btn-link continue-link\">Batafsil<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[27],"tags":[],"class_list":["post-374","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-maqola"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/chaganiyan.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/374","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/chaganiyan.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/chaganiyan.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/chaganiyan.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/chaganiyan.uz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=374"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/chaganiyan.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/374\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":375,"href":"https:\/\/chaganiyan.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/374\/revisions\/375"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/chaganiyan.uz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=374"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/chaganiyan.uz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=374"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/chaganiyan.uz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=374"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}